شاید تاریخ گفنگ. قدیمی باشه و لی مشکل هروز ما است و هر چند وقت یکبار باید آن را مرور کرد.

-گفت وگو با دکتر سیدآهنگ کوثر، درباره آبخوانداری و مدیریت آب در ایران

ما در پی ایجاد یک آرمانشهر کویری هستیم

مونا قاسمیان

امسال هم خشکسالی ادامه دارد. امسال هم پشت بسیاری از سدها خالی است و کشور را با بحران شدید کمبود آب روبه رو ساخته است؛ بحرانی که با وجود گذشت چند سال از آغاز آن تاکنون راه حل علمی برای آن دیده نشده است و هر سال سدها خالی تر از سال گذشته می شوند. اکنون مدیریت آب همچنان با وجود وعده های داده شده همان مدیریتی است که نتیجه اش قطع برق و جیره بندی آب در بسیاری از شهرهای ایران می شود. در این میان چند سالی است که طرح یکی از پژوهشگران ایرانی در یکی از نقاط ایران با کمک سازمان ملل اجرا می شود؛ راه حل علمی که در ابتدا واکنش مسوولان ایران به آن لبخند بود. دکتر سیدآهنگ کوثر تحصیلکرده در زمینه علوم خاک، فیزیک خاک و آبیاری و آبشناسی جنگل است. وی که دکترای خود را از دانشگاه ایالتی اورگن امریکا در روابط آب و خاک و گیاه گرفته است، راه حل نجات ایران را از خشکسالی تغییر نگرش در مدیریت آب و استفاده بیشتر از آبخوانداری می داند.

-آقای دکتر تعریف شما از آبخوانداری و تفاوت آن با آبخیزداری چیست؟

آبخیزداری یعنی مدیریت پایدار آبخیز، که فقط آب نیست و شامل کل منابع طبیعی می شود. آبخوانداری یعنی آبخیزداری زیر و روی زمینی. یعنی ما فقط برای نگهداری آب به روی زمین تکیه نمی کنیم و از زیر زمین هم کمک می گیریم. مقداری از آبی که از آبخیز خارج می شود و در مخروطه های افکنه و دشت ها جاری می شود، به زیر زمین می رود. به جمع آوری و مدیریت آن در زیر زمین آبخوانداری می گویند.

-با وجود ساختن سدهای پرشمار همچنان مشکل کم آبی در ایران وجود دارد. به نظر شما تنها با ساختن سد می توان این مشکل را حل کرد؟

اگر شرایط برای ساختن سد مناسب بود و از آبخوانداری بهتر باشد باید سد را ساخت. من ضدسدسازی نیستم. ضد تلف کردن و نادانی هستم. در سال 1369 در ژاپن سدی خاکی را دیدم که 300 سال از عمرش می گذشت. ارتفاع سد 14 متر بود. در این مدت طولانی فقط یک متر از کف آبگیر سد را گل پر کرده بود. 14 را ضرب در 300 کنید، ببینید چند سال طول می کشد تا این سد از گل پر شود، در شرایطی که بارندگی در آنجا 1800 میلی متر در سال است. اما در ایران مساله به گونه یی دیگر است.

در تهران سد لار را می سازیم. سد لتیان را می سازیم. سد طالقان را می سازیم. اگر هم لازم شد از چند صد کیلومتر آن ورتر آب می آوریم. در ایران سد را که می سازند بعد متوجه می شوند از گل پر می شود. برای همین آبخیزداری بعد از سدسازی در ایران آغاز شد. سد کرج که یکی از بهترین شرایط رسوب گیری در بین سدها را دارد نیز پر از گل است. برای اینکه آنجا سازندهای آن آذرین است؛ موادی که نسبت به دیگر تشکیلات زمین شناسی ایران از فرسایش پذیری کمتری برخوردارند. ما در اینجا سدداری داریم، نه آبخیزداری.

اما در ایران در حال حاضر برعکس است. همان طور که سدسازی در خیلی از نقاط غلط است، آبخوانداری هم در همه جا مناسب نیست. مثلاً در دشت ایزدخواست داراب، به وسعت 70 هزار هکتار، در خاک نرمی که اصلاً ریگ در آن وجود ندارد نمی شود آبخوانداری کرد، باید زراعت سیلابی کرد؛ کاری را که مردم چندین هزار سال است انجام می دهند.

-به نظر شما آبخوانداری و آبخیزداری گزینه یی است که ما را از بحران کم آبی نجات بدهد؟

بله. آزموده را آزمودن خطاست. همه این طرح ها تاکنون تجربه شده و نتیجه مشخص است. اگر چیز بهتری دارید بسیار عالی، آن را اجرا کنید. اما بهترین و ارزان ترین، از نظر محیط زیست و از لحاظ اقتصادی در جایی که امکان تغذیه مصنوعی وجود دارد آبخوانداری و آبخیزداری زیر و روی زمینی است.

-چند سال پیش طرحی از سوی شما توسط سازمان ملل پذیرفته شد مبنی بر استفاده از آبخوانداری. کمی درباره آن توضیح دهید؟

در سال 1998 در تهران کنفرانسی برای بیابان زدایی برگزار شد که کار ما در آنجا مطرح و کشف شد. چند سال هم طول کشید تا سازمان ملل برای اجرایی کردن این طرح حمایتگر مالی پیدا کند. در نهایت سال 2002 این طرح با کمک مالی بلژیک و همکاری سازمان ملل، یونسکو و ایکاردا (مرکز بین المللی پژوهش های کشاورزی در مناطق خشک) شروع به کار کرد.

هر ساله ما جلساتی در خود ایران داریم و اقدام به برگزاری کارگاه آموزشی ملی و بین المللی برای کارشناسان می کنیم. البته من دو سال است که دیگر مسوولیت رسمی ندارم و آقای دکتر محمدنیا به عنوان نماینده ایران مسوولیت برنامه را برعهده دارد.

-آیا اندیشه اصلی این طرح از خود شما بوده است؟

آن ایرانی هایی که از هفت هزار سال پیش در خراسان شروع به آبیاری سیلابی کردند، شاید خودشان هم نمی دانستند تغذیه مصنوعی انجام می دهند. نتیجه کار آنها، اختراع قنات شد. در حقیقت آنها آبخوانداران اصلی این سرزمین بودند. یعنی به آبی که در زیر زمین بود، توجه داشتند. در سرزمین های خشک با چنین شرایط، تبخیر خیلی زیاد است. در کرج تا حدود 130 سانتی متر در سال تبخیر داریم. اگر با جاهای دیگر ایران، به طور متوسط حساب کنید بین 2 تا 3 متر در سال در ایران تبخیر وجود دارد.

با این وجود ببینید در دنیا وضعیت آب چگونه است. مثلاً در دنیا طبق گزارش سازمان ملل حدود یک میلیارد و 200 میلیون نفر زندگی می کنند که به این تعداد روزانه کمتر از 5 لیتر آب آلوده می رسد. کمترین نیاز سرانه آبی 20 لیتر در شبانه روز است، یعنی در سال 7/2 متر مکعب می شود. یعنی یک چیزی کمتر از تبخیر از 5/3 مترمربع از سطح آزاد آب در آب های آبگیر های ایران. یعنی آب مورد مصرف سالانه یک نفر در آفریقا در ایران به راحتی از 5/3 متر مربع از سطح مخازن پشت سدها تبخیر می شود. بنابراین، نگه داشتن آب در روی زمین خشک، و به ویژه در کشور ما، درست نیست. و در صورت داشتن شرایط باید این آب را در زیر زمین نگه داریم.

مساله دیگر، گل آلودگی آب های ما است. سازندهای زمین شناسی ما بسیار فرسایش پذیر هستند. ما آهک رس داریم. سنگ لای داریم. سنگ گچ داریم. اینها به آسانی فرسایش پیدا می کنند. در نتیجه اگر آبی از روی اینها عبور کند، گل آلوده است. پس باید یک جایی این روان آب را نگه داریم تا گل آن ته نشین شود.

این آب ممکن است پشت یک سدی گلش ته نشین بشود و بعد از مدت کوتاهی این سد از حیز انتفاع ساقط شود. آقای باستانی پاریزی به سد سفیدرود می گوید، صافی دریای خزر. آنجا آب را صاف می کنیم و بعد می فرستیم به دریا. چرا ما باید جایی را درست کنیم که پشتش گل جمع بشود.

یکی دیگر از نکات مهمی هم که در این موارد نادیده گرفته می شود ساخت سدها در مناطق زلزله خیز است. درست است. این کوه ها را نگاه کنید. چرا درست شدند. کسانی که می خواهند کار کنند باید روی تک تک اجزای طبیعت فکر و تحقیق کنند. چرا کشور ما یک کشور کوهستانی است. برای اینکه سپر آفریقا و عربستان به کشور ما فشار می آورند. از طرف دیگر فشار از سوی هندوستان و روسیه است. از این حرکت و فشار کوه ها به وجود آمدند. این فشارها از یک نظر بسیار عالی است چرا که کوه ها را درست کرده و باعث ایجاد و نگهداری ابر و باران برای ما می شود. ولی از یک طرف آنها را خرد می کند و باعث می شود دیگر در آن نتوانیم آبی نگه داریم. مانند سد سلمان فارسی. ما سال ها التماس کردیم این سد را در اینجا نسازید چون روی گسل بزرگ زلزله خیز قرار دارد. حتی اگر هم زلزله خرابش نکند، آب از زیرش در می رود. آنجا مهندسان غاری پیدا کرده اند که بیش از 150 هزار مترمکعب گنجایش آن است. با چه چیزی می خواهند این غار را پر کنند. یعنی همان مشکلی که در سد لار داریم، که سال ها است به آن خاک تزریق می کنند که پر شود، ما اینجا دوباره داریم.

به گفته دکتر فرهودی استاد زمین ساخت ایران، تمام سدهای ایران روی گسل ساخته شده اند. یک جای تنگی پیدا می کنند، بدون اینکه فکر کنند چرا به وجود آمده. خب گسل شکافته اش. بیشتر این گسل ها اگر هم فعال نباشند و حرکت نکنند زیرشان سوراخ است. کوه های آهکی ما بر اثر این حرکت ها می شکنند. آب آهک آن را حل می کند و باعث ایجاد سوراخ و غار می شود.

نکته بعد، هزینه بسیار بالای احداث سد است. به گفته خودشان فاز یک، دو و سه. یک سد در کوار است که قرار بود آب رود قره آغاج را انبار کند. 27 سال است که من با سازندگانش روبه رو هستم. حالا از چند سال قبل شروع به ساخت این سد کردند، من نمی دانم. من دیگر به این برنامه ها نفرت پیدا کرده ام. این سدها را می سازند و بعد به آن سیمان و قیر تزریق می کنند، چون دررو آب دارد. بعد هم باید برای آن شبکه آبیاری و زهکشی درست کنند.

شاید کمتر از یک چهارم دشت هایی که برای آنها سد ساختیم، شبکه زهکشی دارند. نبودن شبکه زهکشی باعث خرابی و شوری خاک ها می شود. سد ها محیط زیست را خراب می کنند. بیماری های وابسته به آب فراگیر می شوند. مردم را بی خانمان می کنند. همین عوامل باعث می شود ساخت سد تنها برای مطالعه کنندگان، سرمایه گذاران و سازندگانش منفعت داشته باشد و برای مردم بدبختی. من می گویم وقتی در یک مملکتی شرایط بهتری وجود دارد، چرا این کار را می کنید.

فردی که تصمیم گیرنده است باید تخصص لازم را داشته باشد. در مطالبی که برای سازمان ملل نوشته ام، تذکر داده ام تصمیم گیرها در ممالک خشک و نیمه خشک باید بوم شناس باشند، یا به سخن بوم شناسان گوش دهند. در غیر این صورت نباید هیچ امیدی به اصلاح داشته باشیم.

الحمدلله ما در فرسایش خاک در دنیا به رتبه اول رسیدیم؛ خاکی که در مدت 20 میلیون سال درست شده را از دست دادیم. وقتی کاری اشتباه است نتیجه یی هم غیر از این نخواهد داشت.

-با استفاده از آبخیز و آبخوانداری سالانه چقدر می توانیم از هدررفت آب جلوگیری کنیم؟

ما دنبال این هستیم که کمتر از سه چهارم از آب های هرز ایران را جمع آوری کنیم و در 14 میلیون هکتار پخش کنیم. 42 کیلومتر مکعب. هر کیلومتر مکعب یک میلیارد متر مکعب است و به هر هکتار از این زمین ها سه هزار متر مکعب آب می رسد. این یک انقلاب در کارهای کشاورزی و جنگلداری و دامداری است.

-با توجه به شرایط متفاوت زمینی در ایران، آیا می توانیم نزدیک همه شهرهای ایران آبخوانداری داشته باشیم؟

هر جا آبرفت درشت دانه و سیلاب با کیفیت خوب داشته باشیم می توانیم آبخوانداری کنیم، که در سطح ایران نزدیک به 43 میلیون هکتار است. یعنی نزدیک به یک چهارم سطح مملکت ما بالقوه می تواند روی آبخوان قرار داشته باشد. در همین مکان ها از قدیم قنات حفر شده. به روایتی 50 هزار رشته قنات داریم. خب اینها در همین آبرفت ها حفر شده اند. البته ما به اندازه همه آنها سیلاب نداریم. برنامه پیشنهادی من این بوده که روی 14 میلیون هکتار کار کنیم.

-در کدام مناطق؟

در تمام ایران. در فارس نزدیک به 110 هزار هکتار شناسایی شده. در بم یکی از بزرگ ترین مخروط ها افکنه ایران را داریم. نزدیک به 10 هزار هکتار. آنجا می خواستند سد بند نسا را بسازند. آبخوانداری در آب باریک بم خیلی هم سریع جواب داده و قنات های زیردست پرآب شد. وقتی می گویم آبخوانداری استفاده از تمام منابع است، در هر جا بسته به شرایط وضعیت خاصی ایجاد می شود.

-این طرح که شما دوباره آن را احیا کردید، در کشورهای دیگر هم انجام شده است؟

پایه آبخوانداری تغذیه مصنوعی آبخوان است که در خیلی جاها انجام می شود. منتها این اندیشه یی که ما مطرح می کنیم، یعنی مجموعه یی از کارها. شرایط کشورها با هم متفاوت است. بعضی از کشورها از این طرح در حال حاضر استفاده می کنند. اما مثلاً در امریکا از خیلی وقت پیش تغذیه مصنوعی انجام می شد. مثلاً در پنسیلوانیا از فاضلاب ها برای آبیاری جنگل ها استفاده می کنند. ولی به این صورت که ما روی آن صحبت می کنیم، آنجا نیازی نبوده است. برای اینکه آنجا آب فراوان بود.

ببینید آنها چگونه فکر می کنند. من 40 سال پیش برای اولین بار از امریکا برگشتم. در آن موقع ایالت کالیفرنیا مشکل کم آبی شدید داشت. اما ایالت اروگن آب فراوان داشت که به دریا می ریخت. کالیفرنیا می خواست آب های اروگن را بگیرد. در اروگن تحقیقات مفصلی انجام شد و در نهایت گفتند ما این آب را به شما نمی دهیم چون 150 سال دیگر خودمان به این آب نیاز داریم یعنی در آن زمان آنها به فکر این بودند که بعد چه خواهد شد.

-قبل از اینکه این طرح در سازمان ملل پذیرفته شود چه برخوردی با ارائه این پیشنهاد از سوی شما داشتند؟

خنده و لبخندهای طولانی. این یک گزارشی بود که ما سال 1366 به آقایان دادیم. پس از اینکه آنها به ما خندیدند، ما هم آن را به انگلیسی ترجمه کردیم و از طرف آقای کلانتری وزیر وقت کشاورزی به سازمان ملل فرستادیم. بعد از طریق وزارت کشاورزی دنبال کردیم. نامه نوشتیم که چرا بعد از گذشت 10 ماه جوابی به طرح ما داده نشده است، که آنها هم جواب دادند ما نامه یی فرستاده بودیم و مطلب شما را منتشر کردیم. حتی مسوولان آن دوره به خودشان زحمت ندادند ما را از جواب سازمان ملل مطلع کنند.

-واکنش سازمان جنگل ها چطور بود؟

سازمان جنگل ها در ابتدا با کار ما مخالف بود و آن را خلاف سدسازی می دانست. افرادی که در قدرت بودند، با کار ما موافقت می کردند. و وقتی به رده های پایین تر می رسید قضیه فرق می کرد. در طرحی که من ارائه داده بودم با 120 دلار می توانستم در یک هکتار پخش سیلاب برای آبخوانداری را انجام دهم. الان همین طرح را به استانداری فارس با هزینه یک میلیون تومان در هکتار پیشنهاد کرده اند. چرا؟ ما فقط هزینه ها را بالا می بریم بدون اینکه کاری درخور سرمایه مصرف شده انجام دهیم. به دکتر کلانتری گفتم من در عرض دو سال گندم ایران را با بخش سیلاب تامین می کنم. من مطمئنم، ما توان این کار را داریم چون ما امتحان کردیم. من به آبخوانداری باور دارم.

-چه طرح های دیگری را هم اجرا کرده اید؟

طرح هایی که به نحوی به آب و زمین مربوط می شوند. مثلاً در سد لتیان یک طبقه لغزشی را نفوذناپذیر کردیم که آب پایین نرود و نلغزد، که در نوع خودش بی نظیر بود. در گردنه قوچک در تهران جنگلکاری دیم را با کاربرد خاکپوش (مالچ) نفتی اجرا کرده ام. در جونگان ممسنی آبی تلخ ولی مناسب برای آبیاری را از آبی شور جدا کرده ام. شایان گفتن است که همه این کار ها با یاوری همکاران یکدل و عاشق این سرزمین انجام شده اند. چنانچه حمایت های مسوولان و یاری همکاران نبود هیچ یک به پایان نمی رسید. پاداش نیک همگان با فروریزنده باران ها، روان کننده سیل ها، و آفریدگار آبرفت های درشت دانه باد.

-آرمانشهر کویری که قصد ایجاد آن را داشتید در چه مرحله یی قرار دارد؟

ما با یک کار ساده و ارزان می توانیم از مواهب طبیعی بیشترین بهره را ببریم. در همین ارتباط ما سال هاست که در پی ایجاد یک آرمانشهر کویری هستیم که اسمش را آبخوان شهر پژوهشی علی(ع) گذاشته ایم. هم اکنون مراحلی از آن در گربایگان در 200 کیلومتری جنوب شرقی شیراز آغاز شده است. این یک زندگی کاملاً سبز است. مردم در این شهر از طبیعت بهره وری می کنند نه بهره کشی. در این شهر از تور خورشید و کارمایه بادی استفاده می شود.

برنامه بعدی ما این است که 40 زوج جوان در آن منطقه ساکن شوند. البته 30 نفر هم از کارشناسان کشاورزی و منابع طبیعی در آنجا حضور دارند. اصل کار ما در آنجا آبخوانداری است. با وجود سیل و آبرفت می توانیم از زمین ها برای زراعت استفاده و منطقه را آباد کنیم. همه این اندیشه ها، به اضافه تنها یک ارزن غیرت، باعث آبادی منطقه خواهد شد. اعتماد

آبخوانداری؛ گزینه یی خردمندانه برای مقابله با خشکسالی در ایران 

محمد درویش*

بیش از دو دهه از تجربه اجرای شگردهای نوین دانش آبخوانداری در کشور می گذرد. بیش از دو دهه است که سیدآهنگ کوثر و یارانش فریاد می زنند و زنهار می دهند؛ در کشوری که میانگین تبخیر سالانه آن افزون بر 2 متر است، سزاوارانه ترین تمهید مدیریتی برای انباشت مطمئن و پایدار آب، استفاده از مخازن زیرزمینی یا همان آبخوان های درشت دانه است. همان آبخوان هایی که دست کم در وسعتی معادل 14 میلیون هکتار از خاک ایران زمین شناسایی شده و قابل دسترس هستند. آبخوان هایی که ظرفیت نگهداری آنها به مراتب بیشتر از مجموع 94 سد مخزنی بزرگ ساخته شده و 105 سد بزرگ در دست احداث کشور است. و همان آبخوان هایی که به راحتی قادرند تا 4 میلیارد مترمکعب «هرزآب» کشور را به «آبی ناب و گوارا» بدل سازند؛ آبی که نه نیش جان، که نوش جان باشد و دیگر هیچ ایرانی هموطنی از نهیب سیل گونه آن نهراسد و به راستی نعمت باشد تا نقمت، پرسش این است که پس چرا همچنان ساخت سدهای مخزنی باید در کشور دست بالا را داشته باشد؟ چرا سیل ها همچنان باید سرمایه های آبی، خاکی و انسانی این بوم و بر مقدس را در خود فرو برد؟ و چرا آبخوانداری آن گونه که بایسته بود، هنوز نتوانسته است به جایگاه درخور خویش در سامانه اولویت های راهبردی مدیریت آب کشور دست یابد؟

آبخوانداری، به شهادت جوایز متعدد بین المللی که تاکنون نصیب مبتکر ایرانی اش کرده است و به شهادت ده ها دانشجو و علاقه مندی که از کشورهای مختلف جهان به سوی گربایگان فسا آمده و می آیند تا در محضر استاد آهنگ کوثر از رموز این شگرد ساده اما کارساز و ارزان قیمت آگاه شوند، این توانایی را دارد تا ضریب مقاومت کشور را در مواجهه با رخداد سیل های حادثه خیز و خشکسالی های درازمدت افزایش دهد. آبخوانداری مصداق بارز «فرآیند کشف و بومی کردن توانایی به منظور استفاده از ظرفیت های تاریخی (یعنی ابزاری برای تحقق توسعه واقعی) تلقی می شود» و از همین روست که در آستانه هزاره سوم میلادی از سوی سازمان خواربار کشاورزی ملل متحد (فائو)، به عنوان راهی برای نجات 800 میلیون انسان گرسنه جهان از سوء تغذیه مورد تایید قرار گرفته است اما شوربختانه همچنان آبخوانداری از کمبود اعتبار برای اجرایی شدنش در مناطق مستعد کشور رنج می برد. آیا به نظر شما عجیب نیست که همواره برای یافتن منابع مالی یک هزار میلیارد تومانی این پروژه با نفس تنگی روبه رو می شویم، اما به راحتی حاضریم چندین برابر آن را در جبران خسارت های وارد آمده ناشی از سیل و خشکسالی به آسیب دیدگان بپردازیم؟

راستی چرا برای دولت ها همچنان آموزش فنون ماهیگیری سخت تر از اهدای ماهی به شهروندان شان است؟، کافی است به یاد آوریم که فقط در طول چهار سال 1380-1377، خشکسالی بیش از 62 هزار میلیارد ریال (نزدیک به 9 برابرً هزینه مورد نیاز برای آبخوانداری) به کشور خسارت زده است. و کافی است باز هم به یاد آوریم که خسارت های سال گذشته ناشی از خشکسالی به کشور از مرز 13 میلیارد دلار هم گذشت،

امید که سرانجام بتوان روزی را دید که ایرانیان با بهره گیری عملی از تجربیات آهنگ کوثر، دست مریزادی جانانه به این پیر عرصه منابع طبیعی کشور گفته و به این ترتیب حرمتش را پاس دارند چرا که پاس حرمت کوثر، پاس حرمت دانش است.

اعتماد

سال بین المللی جنگل و دهه جهانی تنوع زیستی 

با آغاز سال ۲۰۱۱، دهه جهانی تنوع زیستی نیز آغاز می شود. دهه‌ای که برای عمق بخشیدن به فعالیت‌هایی که در سال ۲۰۱۰ برای حفاظت از تنوع زیستی در جهان آغاز شد، نامگذاری شده است. سازمان ملل متحد، با اعلام سال جدید و دهه پیش رو به عنوان سال جهانی جنگل ها و دهه جهانی تنوع زیستی، نهاد جدیدی را هم پایه گذاری کرد. نهادی که به عنوان رابط بین دولت‌های مختلف فعالیت می‌کند و مسئول گسترش و پشتیبانی از برنامه‌های سال جهانی جنگل‌ها و دهه تنوع زیستی است. 

سال ۲۰۱۰، سال جهانی تنوع زیستی بود. سالی که دولت ها و سازمان ها با هدایت سازمان ملل، کوشیدند تا بیشتر از گذشته به موجودات گوناگونی که در کنار ما  بر روی زمین زندگی می کنند، توجه کنند. از درختان، گل‌ها و گیاهان گرفته تا جانوران خشک‌ زی و دریایی در حال انقراض. از لاله واژگون بی آزار کوهستان‌های ایران، تا یوزپلنگ ایرانی و لاک پشت پوزه عقابی ایرانی و بسیاری گیاهان و جانوران دیگر.
اکنون چند دهه می‌شود که دولت‌ها و سازمان‌های محیط زیستی بین المللی، درباره از بین رفتن گونه‌های زیستی مختلف کره زمین و در نتیجه بهم خوردن اکوسیستم آن احساس خطر کرده اند. احساس خطری که سبب شده تا برای حفظ گوناگونی زندگی و منابع زیستی زمین تلاش‌هایی را آغاز کنند.
اما جنگل ها یک مشکل اساسی هستند. در بسیاری از مناطق جهان، جنگل‌های طبیعی به سبب استفاده نادرست انسانی، از بین رفته اند و حالا دولت ها تلاش می کنند تا با کاشت درخت ،جنگل‌هایی جدید را جایگزین آن‌ها کنند. تلاشی که به باور برخی کارشناسان، چرخه طبیعت را بهم می زند. اما، کارشناسان محیط زیست می‌گویند با تلاش برای حفظ گونه‌های در حال انقراض، می توانیم از نابودی گونه‌ها و بهم خوردن چرخه طبیعت جلوگیری کنیم. آموزش به کودکان و نوجوانان و آشنا کردن آن ها با طبیعت و گونه‌های مختلف زیستی می‌تواند مسئولیت هر خانواده برای کمک به تنوع زیستی در جهان باشد.

جنگلها  نقش موثری و کلیدی در مبازه با تغییرات اقلیمی دارند و امرار معاش  1.6 میلیارد انسان به آن وابسطه است. تغذیه رودخانه ها و تامین‌آب 50 درصد شهرای بزرگی همچون  نیویورک ، جاکارتا و کاراکاس. نقش اساسی داشته و مانع موثری در کاهش تاثیرات ویرانگر توفان و سیل می باشند.

جنگل زیستمند ترین اکوسیستم متنوع روی زمین است که آشیانه  بیش از نیمی از گونه های حیاتی از جمله گیاهان، حیوانات و حشرات را در خود جای داده است  از سوس دیگر کار و امنیت  و سرپناه را در اختیار جمعیت وابسته خود قرار می دهد
اما علیرغم این تنوع در ارزشهای زیست محیطی، منافع اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی ما رد حال نابود کردن جنگلها هستیم جنگلی که حیات و زنده ماندن ما بدان وابسطه است. به گونه ای که هرسال مساحتی حدود 13 میلیون هکتار از سطح جنگلهای جهان تخریب می شود مساحتی معادل کشور پرتقال.
شاید برای اینکه جنگل را در قلب برنامه های توسعه پایدار  و اقتصاد سبز قرار دهیم  اندکی دیر شده باشد. سرمایه گذاری 30 میلیارد دلار آمریکا برای مبارزه با جنگل زدایی می تواند بازگشت 2،5 تریلیون دلار محصولات و خدمات را که جنگلها ارایه می دهند را حفظ نمایید. علاوه بر این ، سرمایه گذاری هدفمند در جنگل می تواند تولید میلیون ها شغل در سراسر جهان را باعث گردد.

در حال حاضر ، بسیاری از رهبران به این فهم و دانش و آگاهی رسیده اند که جنگل نقش کلیدی در  پتانسیل های موجود  برای تولید انرژی های تجدیدپذیر و دارایی های مبتنی بر طبیعت را ایفا می نمایید. و از این رو جنگلها در حال تبدیل شدن به یک اولویتهای مهم سیاسی جهانی  می باشند.

لاکپشت های دریایی میراث جهانی  

لاک پشت های دریایی:

لاک پشت در یای به عنوان گروهی که معرف بخش قدیمی و متفاوت تنوع زیستی جهان به شمار می روند ، محسوب می شوند. سابقه لاک پشت ها از نظر قدمت زندگی بر روی کره زمین واقعا طولانی است. لاک پشت ها دویست میلیون سال قبل از انسان و میلیونها سال قبل از دایناسورها در روی کره زمین زندگی می کردند. آنها بوجود آمدن و انقراض دایناسورها را در حافظه تاریخی خود دارند. لاک پشت ها همراه با مامولک ها و تمساح ها رده خزندگان را تشکیل می دهند. در قرن 18 و19 لاکپشت های دریای به میلیون ها عدد بالغ می شدند. اما در چند سده گذشته قدرت حفظ تعداد و جمعیت آنها را با شکار یا صید عمدی یا اتفاقی، تخریب زیستگاهها و مناطق تخم گزاری و تغذیه ای شان و در این اواخر با ایجاد آلودگی از آنها سلب کرده است. همه گونه ها پراکنش جهانی داشته و در مناطق حاره ای و نیمه حاره ای یافت می شوند. و هزاران کیلومتر بین مناطق تغذیه ای و تخم گزاری مهاجرت می کنند. در دریا زندگی می کنند ولی برای لانه سازی و تخم گذاری به خشکی می آیند تا چند صد تخم در طول فصل لانه سازی بگذارند، بعد از 50 تا 60 روز دوره تفریخ، بچه ها از تخم بیرون آمده و به سوی دریا و اقیانوس راهی می شوند تا زندگی خود را مانند یک موجود شناور دریای آغاز کنند. در حالی که بلوغ آنها چندین دهه طول می کشد. در حال حاضر همه گونه ها در فهرست سرخ (IUCN) جز گونه های در خطر انقراض یا آسیب پذیر قرار دارند. و همه گونه ها در ضمیمه شماره Iکنوانسیون تجارت جهانی گونه های در خطر انقراض حیات وحش (CITES) وهمه بجز پشت پهن در ضمیمه شمارهI وII کنوانسیون گونه های مهاجر حیات وحش (CMC) قرار دادند

از میان هشت گونه لاک پشت دریایی شناسایی شده در آبهای جهان، پنج گونه به پهنه آبی خلیج فارس و دریای عمان وارد می شوند. 1-لاکپشت چرمی، 2-لاکپشت سبز، 3-لاک پشت سرخ، 4-لاکپشت عقابی، 5-لاکپشت زیتونی(6- لاکپشت آزاد کمپی 7- لاکپشت پشت پهن 8- لاکپشت سیاه)  و از این بین دو گونه شامل لاک پشت سبز و لاک پشت عقابی در مناطق مختلفی ار خلیج فارس بر روی سواحل شنی و ماسه ای نرم با شیب ملایم تخم گذاری می کنند. بیشتر سواحل جنوب جزیره کیش برای تخم گذاری و شمال جزیره مناطق چرای لاکپشت های دریای را تشکیل می دهند.

آبسنگ های مرجانی در نگین خلیج فارس

جزایر مرجانی اکو سیستم های آبهای کم عمق استوایی اند که برروی لایه های سنگهای آهکی به وجود می ْآیند. وبرای توسعه خود به نور، شوری  و دمای بین 22 تا 28 درجه سانتیگراد نیاز دارند. جزایر مرجانی داری پیکره سخت و گسترده ای ازکربنات کلسیم هستند که در اثر انباشت اسکلتهای جانوارن مرجانی به وجود می آیند اساس سیستم جزایر مرجانی بر محور توانایی جانوران مرجانی در انتقال یونهای کلسیم آب دریا و انباشت آنها به عنوان اسکلت آهکی قرار دارد. اگر چه مرجانها کلنی های از جانوران کوچک هستند. ولی هر واحد از مرجانهای جزیره ساز با جمعیت قابل توجه همزیست می باشد. مرجانها کلنی های کند رشدی هستند و به طور متوسط سالیانه یک دهم تا یک سانتی متر رشد دارند. جمعیتهای متنوع و انبوه جزایر مرجانی از طریق تولید اولیه جزایر و دیگر مواد ارگانیک نظیر پلانکتون هاکه به طور مداوم بوسیله جریانهای دریای به جزایر آورده می شوند تغذیه می شوند.

جزایر مرجانی با حفاظت از لارو آبزیان در برابر شکارچی، تامین غذا و ... محیط مناسبی را برای احیاء بسیاری از گونه‌ها فراهم می‌آورند بنابر‌این تخریب مرجانها ضربه بزرگی را بر تنوع و فراوانی گونه‌های آبزی وارد می‌نماید از اینرو حفاظت از مرجانها به حفاظت تنوع گونه ای کمک خواهد نمود، بیشترین تخریب بستر و جزایر به و دلیل استفاده از ابزار صید نامناسب است. همچنین عامل سفید شدگی مرجانها و مشکلات محیطهای دریایی را  اغلب فعالیتهای انسانی و صید بی‌رویه ماهی، وارد کردن زباله و مواد زائد، لجن سازی، ساخت و ساز بی رویه در حریم ساحل که باعث ایجاد رسوب و کدورت آب می شود و سایر اشکال آلودگی در نتیجه تاثیر مستقیم فعالیتهای انسانی بر زیستگاههای مرجانی می باشد. در ادامه بیشتر به این اکوسیستم  منحصر به فرد خواهیم پرداخت.

هدایای مرجانی را نخرید، از لنگر استفاده نکنید، دست به مرجان‌ها نزنید، در حین غواصی تجهیزات خود را در مکان‌های مناسب قرار داده تا از برخورد آنها با مرجان‌ها جلوگیری کنید. نزدیک مرجان‌ها نروید به ماهی‌ها در ریف‌ها (صخره‌ها و سنگ‌های مرجانی) غذا ندهید، موقع عکاسی مراقب نور فلاش باشید. چرا؟چون ازسال 1992 تا سال 2002 میلادی، 10 درصد از مرجان‌های جهان از بین رفته‌اند. امروزه در آستانه هزاره سوم 25 درصد از بین رفته‌اند و 58 درصد دیگر نیز بر طبق آمار جهانی در خطر نابودی هستند. به علاوه این برطبق آمار سازمان اقیانوس‌شناسی آمریکا مرجان‌ها در حال انقراض هستند.

"""شاید از نظر زیبایی وبدیعی، هیچ محیط طبیعی دیگری در جهان قابل مقایسه با مناطق مرجانی نباشد.
صدها و بلکه هزاران موجود کوچک وبزرگ با رنگهای الوان و متنوع و بسیار شگفت انگیز، بسان یک باغ زیبای بهاری همچنان منظره بدیع و شگفت آوری را در مقابل بیننده بوجود می آورند که توصیف آن مگر از طریق تماشا و دیدن امکان ندارد و راز و اوج این زیبایی زمانی است که پرده ای از آبهای نیلگون و شفاف جزایر خلیج فارس آن را از چشم نامحرمان پوشانده و شوق وصل آن زمانی دست می دهد که یا در کنار ساحل جزیزه کیش به دریا غواصی کنی یا در کنار جزایره (ابوموسی و تنب بزرگ وکوچک ؛ قشم؛ کیش ؛لاوان ؛خارگ ؛لارک ؛هنگام؛هرمز؛فارور؛هندرابی؛سری؛فارسی ) در زیر نور مهتاب شب چهارده که از دریای خلیج فارس بیرون می آیند تلالویی از آن طره زیبا در سیاهی شب به چشمانت بدرخشد. ولی متاسفانه آنچه درباره مرجان های دریایی تا کنون گفته شده، از ظاهر زیبای آنان ارائه شده. ولی به جرات می توان گفت که در این مورد بجز تعدادی اندک آنچنان نمی دانیم. خلیج فارس خود یکی از مامن های این درهای زیباست که به صورت هاله ای اسرار آمیز بیشتر جزایر آن را در بر گرفته است .
مرجان(coral)
مرجان در حقیقت جانوری گل مانند است، با بازوانی گسترده بسان گلبرگها و حفره ای در میان بعنوان دهانه که معمولا دسته جمعی زندگی نموده وغالبا نیز یک پایه آهکی از خود ترشح می نمایندکه در درون حفره های آن که شبیه به یک گلدان هست، دائما به سر می برند(مرجانگاه)..

مرجانها به دو دسته کلی تقسیم می شوند:

 مرجانهایی که از خود آهک ترشح نموده و به اصطلاح سفت بوده(hard coral) ایجاد آبسنگ(reef) می نماید. و دیگر مرجان هایی که آهکی نبوده و اصطلاحا نرم(soft coral) نامیده می شوند.عمده مرجانهای موجود در خلیج فارس از نوع آبسنگی بوده و بدین جهت بیشتر از این دید مورد بررسی قرار می گیرند. وجود همین آبسنگهای مرجانی است که جلوه طبیعت زیبای دیگری به جزایر ایرانی خلیج فارس بخشیده است. همین مرجانها همانند مهده کودکی برای زیست آبزیان ریز و درشت اطراف جزایر مرجانی شده است.
گسترش و انواع مرجانهای خلیج فارس:مرجانها معمولا در تمام نواحی دریای اطراف جزایر در اعماق یافت می شوند. ولی پراکنش انواع سخت یا آبسنگ ساز محدود به مناطق کم عمق جزایر و به وسعت صدها کیلومتر مربع می باشد.گسترش آبسنگهای مرجانی از طریق عمق در اطراف جزایر. عمق زندگی آنها از 50 تا 70 متر بیشتر نبوده و عمدتا در اعماق 25 متری و یا کمتر بسر می برند، این امر بیانگر این است که چرا چنین ساختارهای محدود به حاشیه جزایر می باشند. علت این امر نیاز مرجانهای آبسنگ ساز به نور می باشد. چون وجود نور کافی جهت عمل فتوسنتز باکتری های همزیست(زوگزانته ها) که در درون بافت های مرجانی زندگی می کنند، ضروری است. بدون نور کافی، میزان فتوسنتز در نتیجه قدرت مرجانها برای ترشح کربنات کلسیم، و نهایتا ایجاد آبسنگ کاهش می یابد. آبسنگها در واقع نهشته های توده ای کربنات کلسیم (آهک) هستند.که عمدتا توسط مرجانهای آبسنگ ساز یا هرماتایپیک تا حدی نیز توسط دیگر موجودات از قبیل جلبکهای آهکی ایجاد می شود.دیگر مرجانها همانطور که قبلا نیز گفته شد آهک ترشح ننموده و به عنوان مرجانهای غیر آهک ساز یا آهرماتایپیک نامیده می شوند. تفاوت بین این دو گروه در این است که درون بافت های بدن مرجان آبسنگ ساز نوعی سلول گیاهی کوچک همزیست به نام زئوگزانت وجود دارد.

 مرجانها از نظر درجه حرارت: از نظر درجه حرارت، تقریبا تمامی آبسنگهای مرجانی در آبهای دریایی با حرارتی کمتر از   20 درجه یافت می شوند. ولی هیچ گونه آبسنگی در آبی که حرارت متوسط سالانه آن کمتر از 18 درجه باشد تشکیل نمی شود. مناسب ترین درجه حرارت برای تشکیل آبسنگهای مناطقی با حرارت میانگین سالانه 23 تا 25 درجه است. بعضی از آبسنگهای مرجانی قادر به تحمل حرارت های 36 تا 40 درجه سانتیگراد می باشند.که از این جمله آبسنگهای واقع در جنوب خلیج فارس در سواحل عربستان، بحرین وقطر می باشند.  مرجانها رابطه آنها با شوری آب دریا: شوری از دیگر عوامل محدود کننده توسعه آبسنگهای مرجانی محسوب می گردد. مرجانهای آبسنگ ساز قادر به تحمل شوری پایین تر از محدوده عادی آب دریاها(32 تا 35 قسمت در هزار) نبوده و بدین جهت در مناطقی که دارای ورودی آب شیرین رودخانه است یافت نمی شوند. بطریکه در مناطقی از خلیج فارس که شوری تا 42 گرم در لیتر نیز می رسد بخوبی رشد می نمایند.

با توجه به اینکه مرجانهای خلیج فارس عمدتا متعلق به دوران چهارم می باشد و لذا بسیار جوان محسوب می گردند. طی این سالها متاسفانه مقدار زیادی از این مرجانها از بین رفتند که عامل هایی از این قبیل:  1-از عوامل محدود کننده ای که معمولا با رودخانه ها همراه است، گل و لای موجود در آنها است که پس از ورود به دریاها و اقیانوس ها، باعث افزایش کدورت آب و در نتیجه مسدود شدن مجراهان تغذیه ای آنان می گردد. به همین صورت ایجاد اسکله و یا حفاری های دریایی که باعث گل آلوده شدن آب دریاها می گردند باعث از بین رفتن مرجانها می گردد.  2-ریختن فاضلاب و آبهای شهری که محیط مرجانها را آلوده می کنند.
3-لنگر انداختن شناورهای صیادی و تجاری که در اطراف جزایر در محل زیستگاه مرجانها لنگر می اندازند و هنگام بالا کشیدن لنگر مرجانها را از بستر دریا جدا می کنند که خود باعث از بین بردن مرجانها می شوند.  4-خرید و فروش این جانوران آبزی مدتی است که در ایران جهت کارهای تزئینی انجام می گیرد و عده ای در این زمینه فعالیت می کنند که باید جلو آنها گرفته شود.
5-استفاده های داروئی از این جانوران آبزی باعث شده است که عده ای دیگر به شکار این زیستگاه بروند.

معرفی گونه های جنس Ficus

درختان محلی جنوب،بعنوان گنجینه های طبیعی ، جذاب و زیبا هستند. درخت لور ، از معروفترین درختان جنوب است. این نوع درخت در نواحی جنوبی ایران رشد می کند. پوست کهنسال درخت لور و برگها و ریشه هایش که از بدنه اصلی آن آویزان هستند، آن را از سایر انواع درختان متمایز می سازد. این درختان ریشه هایشان طوری رشد می کند که مانند چتری بر روی زمین می رسد.

لول یا لور Ficus bengalensis L.     

فیکوس بنگالینیس(Ficus bengalensis L.     ) نام علمی ان است که  معنی لغوی آن در زبان کجرات هندوستان به معنای بقال و بازرگان می باشد  واز  انجا که  در جوامع هند سایه درختان  لور یا فیکوس بنگالینیس محل تجمع فروشندگان و دور گردان بوده است  به این نام خوانده شده است.  در کشور هندوستان بسیار از اجتماعات و گرده همایی ها در زیر این درخت تشکیل می گردد و از انجا که  محل تجمع و عبادت و استراحت  و حتی کسب کار مردم در زیر این درخت می باشد و همچنین با حضور این گیاه، تولید هوای پاک وخواص دارویی منحصر به فرد،  تامین رفاه و امنیت اجتماعی و بهداشتی  مردم ساکن در اطراف این درخت  تامین می شود  این درخت  اهمیت تقدس گونه ای برای بومیان و اطبای سنتی هند دارد و به عنوان سنبل کشور هندوستان می باشد. لذا در برنامه جنگل کاری و کشاورزی  برای تامین هوای پاک شهرهای آلوده  کاشت ان توسعه یافته است.

 از ساقه های هوایی آن ریشه های هوایی بی شماری ظاهر می شوند به طوری که به زمین می رسند و در اطراف درختان بزرگ صدها متر مربع زمین را اشغال می کنند . این ریشه ها را ریشه های شمعی گویند . برگهای لور بیضی شکل و درست و براق و طول آن به cm 25 بالغ می گردد .  میوه گیاه بی پایه و به درشتی فندق است و چوب آن خاکستری رنگ می باشد و سختی و دوام چندانی ندارد ولی در آب دوام می کند و چوب ریشه های هوایی آن سخت است .

فرم رویشی این گیاه با ریشه های معلق در هوا که برخلاف سایر درختان است  از این رو  متفکران اینگونه بیان می کنند که زمین  نماد جهان مادی و آسمان نماد جهان معنوی است هر انچه در جهان مادی رخ دهد باز تاب آن را در جهان معنا می تواند دید لذا از ان به عنوان نماد و نشانه از اعمال و رفتار انسان یاد می کنند که درجهان معنوی  انعکاس می یابد.

 براساس تحقیقات انجام شده قدمت درختان موجود در جزیره کیش حداق 600 سال می باشد  و بیشترین تجمع این درختان را در روستای باغو می توان مشاهد نمود.

Our Earth, Our Future, Just,  Save It.

زمین ما،   آینده ما ، آن را حفظ کنیم.

ارضتا ، مستقبلنا، نحفظها .

_{^{تجلیل از جنگلها برای مردم}}

جنگل­ها برای بقاء و رفاه مردم در همه جا و برای 7 میلیارد انسان حیاتی هستند.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد سال 2011 را به عنوان سال بین­ المللی جنگل به منظور بالابردن سطح آگاهی­ها در ارتباط با مدیریت پایدار، حفاظت و توسعه پایدار از جنگل­ها اعلام نموده است.

در مجمع عمومی سازمان ملل متحد یکبار دیگر با تاکید مجدد بر تعهد اعضاء نسبت به بیانیه غیرالزام ­آور دستور کار 21 ، از اصول برای توافق جهانی در مدیریت، حفاظت و توسعه پایدار از جنگلها به تصویب رسید.

در کنفرانس محیط زیست و توسعه سازمان ملل متحد، بیانیه ژوهانسبورگ مبنی بر توسعه پایدار و طرح پیاده­ سازی اجلاس جهانی توسعه پایدار بوده که در شهر ژوهانسبورگ افریقای جنوبی در سال 2002 مصوب گردید. با اشاره به کنوانسیون تنوع زیستی سازمان ملل متحد، کنوانسیون تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد، کنوانسیون مبارزه با بیابان در کشورهایی که دارای تجربه جدی در خشکسالی و یا بیابان به ویژه در افریقا و دیگر کنوانسیونهای مربوط برای مقابله با پیچیدگی مسائل مربوط به جنگل طرح گردیده است.

از جمله اهداف توسعه هزاره شناخت جنگل­ها و مدیریت پایدار جنگل است که می­ تواند نقش مهمی در ریشه­ کن کردن فقر و دستیابی به اهداف توسعه توافق شده بین­ المللی داشته باشد.

 یادآوری تصمیم شورای اقتصادی و اجتماعی 2006/230 در 24 ژوئیه سال 2006

با تاکید بر نیاز به مدیریت پایدار جنگل از همه انواع جنگل­ها از جمله اکوسیستم­های شکننده و با اعتقاد باینکه باید تلاش­های هماهنگ نسل کنونی متمرکز بر بالابردن سطح آگاهی در تمام سطوح برای تقویت پایدار، حفاظت و توسعه پایدار از همه انواع جنگل­ها به نفع نسل حاضر و آینده باشد.

1-    تصمیم گرفته می­شود که سال 2011 را بعنوان سال بین ­المللی جنگل­ها اعلام نمایند.

2-  درخواست از دبیرخانه سازمان ملل متحد و از دپارتمان اقتصادی و اجتماعی برای قرار دادن سال 2011 بعنوان سال خدمت و نقطه کانونی برای پیاده سازی در همکاری با دولت­ها، مشارکت و همکاریهای بین المللی در جنگلها، منطقه­ ای و سازمان­ها و فرآیندهای مربوطه و همچنین گروه­ های بزرگ.

3-  دعوت از سازمانها به ویژه سازمان مواد غذایی و کشاورزی ملل متحد به عنوان رئیس همکاری مشارکت در جنگل­ها به حمایت از پیاده­ سازی فعالیت­ها در سال 2011 .

4-  درخواست از دولت­ها، سازمان­ها و گروه­های بزرگ منطقه­ ای و بین­ المللی برای حمایت از فعالیت­های مربوط به سال 2011 از جهت حمایت از فعالیت­های داوطلبانه مربوطه، از طریق لینک فعالیت­های مناسب مربوط به سال.

5-  در میان کشورهای عضو، سازمان های بین ­المللی و گروه های بزرگ به منظور تسهیل و ترویج فعالیتهای سطح منطقه ­ای و ملی مربوط به سال 2011 بصورت داوطلبانه مشارکت را ترغیب کرده و با ایجاد کمیته­ های ملی و تعیین نقاط کانونی در کشورهای متبوع خود آن را دنبال می­کند.

6-     درخواست دبیرکل سازمان ملل متحد به مجمع عمومی در جلسه شصت و چهارم برای آماده سازی گزارش مربوط به سال.

برای سازماندهی بین ­المللی جشنواره فیلم جنگل (IFFF) به مناسبت سال 2011 بعنوان سال بین ­المللی جنگلها، سازمان ملل متحد در حفاظت از جنگلها دبیرخانه (UNFFS) در حال همکاری با جکسون هول و جشنواره حیات وحش می باشد.

در ماه فوریه 2011 به نمایندگی از 199 کشور در آغاز سال بین ­المللی حفاظت از جنگل­ها     فیلم­هایی برنده خواهند بود که در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک ارائه شوند. جلسه نهم از سازمان ملل متحد درجنگل به عنوان بخشی از برنامه رسمی در آغاز سال بین المللی جنگلها برگزار خواهد شد. پس از آن فیلم های برنده نیز در سراسر جهان به نمایش در خواهند آمد.

جشنواره بین ­المللی فیلم جنگل با هدف افزایش آگاهی در مورد اهمیت جنگل­ها، ارتباط آنها با مردم و سیاره ما را به اشتراک گذاشته و به تبع آن احساس مسئولیت شخصی از برای سرپرستی سبزتر، عادلانه­ تر و الهام بخشیدن به آینده پایدار را افزایش خواهد داد.

 برای سال 2011 بعنوان سال بین ­المللی حفاظت از جنگل­ها آرمی طراحی شده است که انتقال تم «جنگل برای مردم» از برای حفاظت و توسعه پایدار از جنگل­های جهان بعنوان نقش محوری مردم در مدیریت پایدار در نظر گرفته شده است.

در طراحی و کشیدن تصویر برخی از ارزش­های متعدد جنگل از جمله نیاز به چشم ­انداز 360 درجه، جنگل بعنوان سرپناه مردم و زیستگاه تنوع زیستی، یک منبع غذا، دارو و آب با کیفیت و تمیز و نقش حیاتی در حفظ آب و هوای پایدار جهانی و محیط زیست رعایت شده است.

همه این عناصر به اتفاق یکدیگر این پیام را تقویت می­نمایند: « جنگل­ها برای بقاء و رفاه مردم در همه جا و برای 7 میلیارد انسان حیاتی هستند.»

جنگل­ها بخش جدایی­ ناپذیری از توسعه پایدار جهانی هستند. به گفته بانک جهانی بیش از 1.6 میلیارد نفر از مردم معیشت آنها وابسته به جنگل تخمین زده شده است. تولیدات جنگل و صنعت منبع رشد اقتصادی و اشتغال است که با تولیدات جهانی جنگل در سطح بین­ المللی حدود 270 میلیارد دلار است.

سازمان بین المللی غذا و کشاورزی FAO جنگل­های از دست رفته بعلت قطع درختان جنگلی را در دنیا حدود 130000 کیلومترمربع تخمین می­زند. تبدیل به زمینهای کشاورزی، برداشت غیرقابل تحمل از چوب، شیوه­ های ناسالم مدیریت زمین و ایجاد شهرک­های بشر شایعترین دلیل برای از دست رفتن مناطق جنگلی هستند. به گفته بانک جهانی جنگل زدایی تا 20 درصد از انتشار گازهای گلخانه­ ای که موجب گرم شدن کره زمین می­گردد را باعث می­شود. طبق تخمین فائو FAO  بیش از یک تریلیون تن کربن یعنی حدود دو برابر موجود در جو زمین در خاک جنگلها ذخیره می شود.

طبق تخمین بانک جهانی زیستگاه دوسوم از همه گونه­ ها بر روی کره زمین در جنگلها فراهم آورده شده و جنگل زدایی در جنگلهای انبوه بارانی و گرمسیری به منزله از دست دادن بسیاری از گونه ها و تنوع زیستی در حدود 100 گونه در روز می­باشد.

به گزارش اتحادیه بین ­المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) و مشارکت جهانی در مرمت منظر جنگل « در سراسر جهان بیش از یک میلیارد هکتار زمین های رها شده و جنگل تخریب یافته است که می­توانیم آنها را احیا نماییم»

از دولت­ها، سازمانهای منطقه ­ای و بین­ المللی و سازمانهای جامعه مدنی انتظار می­رود که با ایجاد کمیته­ های ملی و تعیین نقاط کانونی در کشورهای متبوع به منظور تسهیل درحمایت از فعالیت سازمانها در سال بین­ المللی جنگلها اقدام نمایند.

منبع:                    http://www.un.org/en/events/iyof2011/index.shtml

چرا از مواد غذایی محلی و «پایدار تهیه شده*» استفاده کنیم؟

انتخابهای غذایی ما می تواند بر روی سلامت، کیفیت محیط زیست، وضعیت مشاغل در جامعه و حفظ فرهنگ و تنوع در جامعه‌ی ما تاثیر گذار باشد.

مزایا ی مواد غذایی محلی و پایدار تهیه شده:

• برای شما:
  آن دسته از مواد غذایی که از طریق شیوه های ارگانیک به دست می آیند عاری از مضرات سموم دفع آفات روی میز شما قرار خواهند گرفت. جایگزین کردن مواد غذایی عمل آوری شده با محصولات کاملا تازه، به بهبود سلامتی شما کمک خواهد کرد.
• برای جامعه:
  با حفظ موقعیت کشاورزان و تولید کنندگان محلی در چرخه تولید اقتصاد محلی حمایت می شود. در اینصورت پولی که برای تهیه مواد غذایی در محل زندگی‌مان خرج می کنیم، در همان محل نیز باقی خواهد ماند هرچه بیشتر با افرادی که غذای ما را تولید می‌کنند ارتباط داشته باشیم، بهتر از میراث غذایی منطقه مان حفاظت خواهیم کرد.
• برای کشاورزان:
  هنگامیکه کشاورزان مستقیما محصولاتشان را در مجاورت محل زندگی‌شان بفروش می‌رسانند، واسطه های کمتری در سود آن ها شریک می شوند. در نتیجه کشاورزان توانایی مالی برای حفظ زمین خود و کشاورزی در آن را خواهند داشت وبا تولید مواد غذایی فراوانتر و متنوعتر از زمینشان نیز حفاظت خواهند کرد.
• برای محیط زیست:
  اکثر مواد غذایی مصرفی ما، به طور میانگین 2300 کیلومتر تا سفره ما پیموده اند. با کاهش این مسیر می‌توان انرژی بیشتری را ذخیره کرد و تولید دی‌اکسید کربن را کاهش داد. همچنین خرید مواد غذایی محلی باعث کاهش بسته بندی و ذخیره بیشتر انرژی و منابع خواهد شد. شیوه های کشاورزی پایدار علاوه بر اینکه موجب حفاظت بیشتر از کیفیـت آب و خاک می‌شوند، در حفظ فضای سبز برای داشتن زیستگـاه‌های طبیعی سالم تر نیز موثر خواهند بود.

پس چرا از مواد غذایی محلی استفاده کنیم ؟به این دلیل که چگونگی تهیه، فرآوری و بسته بندی مواد غذایی اهمیت بسیار زیادی دارد.

* sustainably grown food

برای اطلاعات کامل تر می توانید از سایت های زیر استفاده کنید.

www.reapfoodgroup.org/WhyBuyLocal.htm

en.wikipedia.org/wiki/Organic_farming

منبع: فصلنامه TIES

مترجم: گل آسا طاهری

·         طبیعت ما ؛ بدون زباله زیباست

·         توصیه های زیست محیطی به گردشگران و کیشوندان در ایام تعطیلات نوروز

·         ضمن تبریک به مناسبت آغاز سال جدید و فرارسیدن بهار طبیعت ؛ از کلیه کیشوندان و دوستدار و علاقمند به طبیعت  و میهانان  نوروزی درخواست می گردد در هنگام مراجعه به تفرجگاه ها و استفاده از مواهب الهی به منظور جلوگیری از تخریب محیط زیست ، موارد و نکات ذیل ر ا رعایت فرمایند:

·          1- از افروختن شعله آتش در مناطق پر درخت خوداری و جهت پخت غذا به جای استفاده از شاخه درختان و کندن بوته ها ، از اجاقهای خوراک پزی استفاده نمائیم. جایگاههای مخصوص آتش واحد خدمات شهری و زیبا سازی کیش در اغلب مناطق موجود است لذا شایسته است از آنها استفاده شود.

·         2-حتی الامکان از کشیدن سیگار در اماکن عمومی و یا رها کردن سیگار نیم افروخته در مناطق جنگلی بپرهیزیم.

·          3- با توجه به اینکه فصل بهار ، فصل رویش گیاهان و زایش وحوش می باشد ، از قطع کردن درختان و بوته کنی و همچنین آزار و اذیت وحوش بپرهیزیم و درصورت مشاهده هر گونه تخلفات زیست محیطی ، اعم از شکار و صید غیر مجاز و یا تخریب طبیعت ، مراتب را به اداره حفاظت محیط زیست سازمان منطقه آزاد و یا به مامورین انتظامات  و راهنمایان گردشگری اطلاع دهند.

·         3-با توجه مراجعه گسترده شهروندان به تفرجگاه های سطح جزیره  بویژه مسیر باغو، درخت سبز کلبه هور و سواحل شرقی و حضور در طبیعت در روز 13 فروردین ماه (روز انس با طبیعت) تقاضا می گردد ضمن رعایت موارد فوق، زباله های تولید شده را در پاکت های مخصوصی که از طرف واحد خدمات شهری کیش توزیع خواهد شد به صورت تفکیک شده در ظروف جمع آوری زباله قرار دهند و یا به همیارن طبیعت (رفتگران خدمات شهری) مستقر در محل تحویل دهند و از ریختن آنها درسواحل و جنگل خودداری نمایند و همچون سال های گذشته ما را در حفظ و حراست از محیط زیست جزیره کیش یاری نمایند.

·         با توجه به تردد آهوان در سطح جزیره و در مسیر جادها خواهشمند است با سرعت مناسب در جادها تردد نماید تا هم  از احتمال آسیب دیدن  آهوان پیش گیری گردد. هم از طبیعت زیبای کیش لذت ببرید.

·         هرگونه برداشت مرجان و ماهیان زینتی و شکار پَرندگان در جزیره کیش ممنوع و شامل جرایم نقدی بوده و با متخلفین برخود قانونی صورت خواهد گرفت.

·         با توجه به حریم بندی و بویه گذاری سایت سیمرغ هر گونه تردد قایق های تندور و جت اسکی در محدوده فوق ممنوع و با  متخلفین برخورد می گردد.

·         خاطر نشان میسازد  با توجه به آغاز فصل تخم گذاری لاکپشت های دریایی سایت تحقیق و منیتوریگ لاکپشتهای دریایی، در جنوب جزیره( خیایان کیش گاز به طرف دهکده خلیج فارس) جهت بازید پذیرای کیشوندان و مسافران محترم و گردشگران عزیر است ضروری است جهت مراجعه به سایت با محیط بانان اداره محیط زیست مستقر در محل هماهنگی لازم صورت پذیرد.

·          مسافران و کیشوندان و گردشگران عزیز، در طبیعت و محیط های باز پیش از هرکاری کوشش کنید که رازها و رمزها و زیبایی ها و شگفتی های طبیعت را بشناسید و شناخته های خود را با کودکان سهیم شوید.

·         پدیده های طبیعی در کنار زیبایی ها، شگفتی ها و احساس های خود را دارند. آلوده کردن ساحل دریا، و دشت ها و طبیعت زیبای کیش نادیده گرفتن احساس های آن ها است.

·         اگر گروهی سفر می کنید، بخشی از کار شما می تواند راه انداختن جنبش های زیست محیطی باشد. ایران سرزمینی است بسیار زیبا که مردم آن در نگه داری از طبیعتش کمترین کارها را انجام می دهند. ما می توانیم طبیعت را آلوده نکنیم، اما مهم تر از آن می توانیم طبیعت آلوده راپاکسازی کنیم. بسیاری زمان ها است که در کنار جاده ها یا گردشگاه ها ایستاده ایم، چشم اندازهای آلوده که محیط های پوشیده از زباله است، ما را آزار می دهد. به راستی ما برای تمیز کردن این محیط ها خیلی کار می توانیم انجام دهیم. اگر هر کسی تنها یک کیسه از این زباله ها را جمع کند چشم انداز گردشگاه های ما دگرگون می شود. البته یادمان باشد، رعایت موارد بهداشتی مانند پوشیدن دستکش یا ماسک در هنگام گردآوری زباله های زیست محیطی الزامی است. 

·         گیاهان جان دارند و مهر و کین ما را حس می کنند. به کودکان خود بیاموزید که گیاهان را نوازش کنند و هرگز به شاخه ها و تن آن ها آسیب نرسانند.

·         مرجانها، ماهیان و سایر موجودات آبزی  طبیعت کیش را  جذاب نموده اند از کندن مرجانها  صید ماهیان زینتی خوداری کنید.

·         هنگامی که در کنار سبزه زارها  و دشت ها زیرانداز و سفره پهن می کنید، مراقب رُستنی های زیرپای خود باشید. آن ها بخشی از زندگی و زیبایی های مادرزمین هستند

·         به کودکان خود یادآوری کنید، جانوران اگر کوچک و ناتوان هستند، باید در پناه ما باشند، اگر نیرومند هستند باید از نزدیکی به آن ها پرهیز کرد. سنگ پرانی به پرندگان ، لگدکوب کردن حشره هایی که روی زمین بار خود می برند، آسیب رساندن به آشیانه های طبیعی جانوران همگی جانور آزاری است و هیچ انسانی با عقل سلیم آن را توصیه نمی کند.

·         از بلند کردن صدای بلندگوهای پخش کننده هایی که سبب آلودگی صوتی می شوند بپرهیزید. این کار ممکن است آرامش مردم بومی یا مسافران دیگران را به هم بریزد و کودکان خردسال ما را آشفته سازد.

·          

·         شماره تلفن اداره محیط زیست معاونت عمرانی  : 4423476-0764 آماده دریافت گزارشات مردمی می باشد.

·         شماره پیامک سبز :  09391994114 آماده دریافت گزارشات و  اخبار و دیگاههای محیط زیستی شماست .

شماره پیامک سبز :  09391994114

حریم بندی و بویه گذاری در سایت مرجانی  سیمرغ کیش آغاز شد.

یکی از مهمترین راههای دستیابی به توسعه پایدار مطابق اهداف طرح جامع مقصد کیش ،توسعه گردشگری می باشد. توسعه گردشگری دریایی (marine tourism) ازجمله تقویت جاذبه های غواصی می تواند در رونق گردشگری جزیره سهم ویژه ای داشته باشد. از انجا که مرجانها از گونه ای مورد حفاظت سازمان جهانی حفاظت از گونه های در معرض انقراض بوده  و نقش مهمی در معادلات اقتصادی اجتماعی و محیط زیستی جوامع خود دارند و با توجه به حساسیت سایت سیمرغ به عنوان پر کاربردترین بخش مرجانی جزیره کیش  طرح حفاظت، حریم بندی و احیای  این سایت  به طور همزمان در اداره محیط زیست معاونت عمرانی پیگیری شد. که یکی از نتایج پژوهش های انجام شده پیشنهاد حریم بندی این سایت بود. که مورد تاکید جامعه کلوپ دارن و غواصان نیز قرار گرفت. از نتایج انجام  این طرح ایجاد ایمنی بیشتر و پیش گیری از تصادفات دریایی و پیش گیری از لنگر اندازی با نسب بویه ها  مخصوص و کنترل سرعت تردد  در این بخش حساس  ساحل شرقی کیش می باشد.  این بویه ها توسط متخصین  داخلی ( شرکت صنایع آبزی پروری ایران گروه صاپا) و با یک سوم قیمت خارجی  تهیه و اجرا می شود

 شایان ذکر است  مناطق مرجانی کیش و قشم در خلیج فارس جزو غنی ترین ذخایر مرجانی دنیا هستند و این اکوسیستمها به دلیل تاثیر بر زنجیره حیات دریا از اهمیت ویژه ای برخوردار است .اکوسیستمهای مرجانی غنی ترین بیوم دریایی و پس از جنگلهای همیشه سبز بارانی دومین بیوم متنوع جهان محسوب شده و از تنوع زیستی بالایی برخوردارند . علیرغم اینکه کمتر از 1% سطح بستر اقیانوسهای جهان را اشغال کرده اند بیش از 25%(حدود 25000 گونه) از جانوران آبزی را در خود اسکان می دهند . علاوه بر تنوع زیستی بالا ، جوامع مرجانی یکی از پرتولیدترین و غنی ترین اکوسیستمهای دریایی بوده ، نقش مهمی در پایداری حیات دریاها داشته و در حفاظت از فرسایش و تخریب سواحل ، استفاده های توریستی و تفرجی و تامین غذا و دارو به جوامع انسانی خدمات می رسانند . بطوریکه حدود 10-20 % از آبزیان و ماهیان تجاری این اکوسیستمها را بعنوان محلی برای گذران دوران نوزادگاهی خود بر می گزینند. اکوسیستم مرجانی جزیره کیش نماد تنوع زیستی

 کیش نیز به عنوان یک جزیره مرجانی در بر گیرند تنوع زیستی گسترده است که نقش کلید در  ایجاد اشتغال و توان صید و صیادی در آبهای اطراف جزیره دارد بی شک از بین رفتن جزایر مرجانی  فقر بی کاری و مشکلات عدیده ای رابرای جامعه صیادی و ساحل نشینان به دنبال دارد و حفاظت از مرجانها و تنوع زیستی ایجاد اشتغال و جلوگیری از فقر را در پی دارد، از آنجا که یک زندگی سالم فقط با وجود یک محیط زیست سالم ممکن است، لذا حفاظت از محیط زیست و تنوع زیستی یک وظیفه همگانی و نیاز مند عظم ملی است. لازم به ذکر است تا کنون 28 گونه مرجان از 8 خانواده و 20 جنس در سواحل و جزایر ابوموسی-تنب بزرگ و کوچک-فارور- بنی فارور- کیش-قشم- هنگام-شیدور-سری- لارک – هرمز- لاوان و هندورابی شناخته شده است . که 19 گونه از این تعداد در اطراف جزیره کیش یافت می شود.

عوامل تهدیدکننده مرجانهای  در خلیج فارس
- فقدان دانش کافی ساحل نشینان و بهره برداران نوار ساحلی از اهمیت و ارزش بالای زیستی آبسنگهای مرجانی
-  برداشت بی رویه از مرجانها جهت مصارف تجاری و زینتی
- صید غیر اصولی ماهیان تزئینی آکواریومی و آسیب رسانده به زیستگاههای مرجانی
-  لنگراندازی قایق ها و شناورهای صیادی و غیره در مناطق مرجانی
-  آلودگی آبهای ساحلی و ورود فاضلابهای انسانی از خشکی به محیط دریایی
-  ورود گونه های وارداتی و مهاجم نظیرستاره دریایی تاج خاری به محیط از طریق تخلیه آب توازن کشتی ها
-  تخلیه پسابهای شهری و صنعتی تاسیسات و واحدهای صنعتی بزرگ نظیر نیروگاهها ، پالایشگاهها ،آب شیرین کن ها و ...به محدوده های مرجانی
-  لایروبی و لایریزی غیر اصولی در اکوسیستمهای مرجانی
-  قرار داشتن اکثر جوامع مرجانی در مسیرتردد شناورها و نفتکشها
- استفاده از روشهای صید غیر مجاز و ادوات صید مخرب مرجانها در اکوسیستمهای مرجانی
 - رها شدن ادوات صید مستعمل و غیر قابل استفاده در مناطق مرجانی
 -دفع زباله در نواحی ساحلی دریایی
- طوفانهای گرمسیری و اثرات منفی افزایش کدورت آب بر مرجانها
-  گرم شدن کره زمین و تاثیر آن در پدیده کشنده سفیدشدگی مرجانها
- توسعه نوار ساحلی و انجام فعالیتهای ساخت و ساز و احیاء اراضی در نواحی ساحلی و جزایر

قانون طبیعت این است ؛ همیشه طولانی ترین و تاریک ترین شبها ، کوتاهترین و بی رمق ترین روزها را در پی دارند ..با استادم در دشتی نزدیک به دماغه سرد قدم می زدیم . گفت: "آن گل بروملیا را در آنجا ببین ."  و اندکی بعد گفت: "آن ارکیده را ببین !"  چشم های من به تماشای معجزه موجودات کوچک عادت نداشتند . تنها چیزی که پیش رویم بود ، مجموعه آشفته ای از گیاهان سبز بود و نه بیشتر . کم کم در کنار او توانستم چشمهایم را آموزش بدهم تا در آن مجموعه ، گیاهانی را که می خواستم بیابند .
خود گذراندن زمان به تماشای آیات الهی به شیوه او ، ما را در اداره زندگی کمک می کند . فقط یک چشم تعلیم دیده می تواند آنها راببیند . امروز – هر چند هنوز مرتکب اشتباههایی می شوم – بیشتر عادت کرده ام که در سناریوی پیش رویم ، دست خط خداوند را تشخیص بدهم . همانطور که برای کسی که می داند  ارکیده وجود دارد، زیبایی ارکیده قابل تشخیص است ، آیات الهی نیز برای کسی تجلی می یابند که شهامت تشخیص آنها را داشته باشد . ویلیام بلیک می گوید :
         " احمق نمی تواندهمان درختی را ببیند که خردمند می بیند. "
برای فهمیدن این موضوع بهای گزافی پرداختم ، اما سرانجام آموختم .
                    پائولو کوئیلو/دومین مکتوب



بتنیسم و طبیعت گریزی در ایران
دکتر حسین آخانی*استاد دانشگاه تهران
در سال 1367 که مشغول تحصیل در دوره کارشناسی ارشد دانشگاه تهران بودم، در محوطه دانشگاه به پوستر بزرگی با عنوان "اولین سمپوزیوم بتن" برخوردم. در حالی که قدم می زدم با خود می گفتم، آخه مگر بتن هم سمپوزیوم می خواهد؟ امروز که این نوشته را می نگارم، 22 سال از آن موقع گذشته است. وقتی فضای سبز محوطه دانشگاه را با آن زمان مقایسه می کنم درختان انبوه، تنومند و پرشاخ و برگ، چنان کم و تنک و بی رمق شده اند که هر از چند گاهی به بهانه خشک شدن می آمدند و تعدادی از آنها را قطع می کردند و البته در کنار درختان خشک یکی دو درخت سالم را نیز قطع کرده و با خود می برند. کار تا آنجا پیش رفت که در صبح 27 بهمن ماه 1389 که به دانشگاه رفتم در کمال بهت و ناباوری شاهد قطع اکثر چنارهای پردیس مرکزی دانشگاه بودم. کامیونها و کارگرها به سرعت در حال جمع آوری درختان بریده شده بودند. شنیدم که این عمل در در کوی دانشگاه و سایر دانشکده های اقماری دانشگاه تهران نیز رخ داده و علت آن - آنطور که سبز پرس گزارش داده - کرم زدگی و تشخیص نامناسب بودن چنار توسط دست اندرکاران فضای سبز دانشگاه تهران است!
وقتی به آسفالتهای کف دانشگاه نگاه می کنم و اینکه دیگر سایه ای جلودار تابش سوزان خورشید نیست می توان اتنظار داشت که چه تابستان سوزانی در انتظار ما است. باز به یاد اولین سمپوزیوم بتن می افتم و اعتراف می کنم در بین هزاران همایش بی خاصیت در کشور باید به برگزار کنندگان اولین سمپوزیوم بتن تبریک گفت. آنها به حق شایسته مدال موفق ترین همایش تاریخ ایرانند. بتنی ها هر روز که می گذرد نانشان بیشتر در روغن فرو می رود. فقط کافی است در اینترنت "همایش بتن" را جستجو نمایید و ده ها عنوان را می یابید: از "اولین همایش علمی تخصصی بتن های ناتراوا" گرفته تا "هفتمین همایش روز بتن"،  و "مسابقات و همایش بتن همدان"، و ......
بتنی ها تا آنجا پیش رفته اند که گویا رکوردهای جهانی و ملی را می شکنند و می توان به اخبار "بزرگترین رکورد شکنی بتن ریزی در ایران" و "بزرگترین طرح بتن ریزی خاورمیانه در سد کارون 4" اشاره کرد. صدا و سیما مرتب اخبار بتنیزه شدن کشور را گزارش می کند و اگر از پنجره خانه خود به کوچه و خیابان نگاه یبیندازید شاهد بتنیزه شدن ایران با سرعت غیرقابل باوری می باشید. اندیشه بتنیسم تا آنجا پیش رفته که درختان خیابانها تا بن توسط آسفالت و بتن گرفته شده اند و آن وقت افسوس می خورند که چرا برگ درختان در تابستان چون پاییز خزان می کنند. نمی دانم کجایند هزاران هزار متخصص کشاورزی و زیست شناسی کشور تا به دست اندکاران مدیریت شهری - که این روزها سخت مشغول زیباسازی و بتونیزه کردن شهرند - گوشزد کنند که ریشه های درختانی که در زیر دهها تن بتن و آسفالت زندانی شده اند دیگر یارای نفس کشیدن ندارند. سواد چندانی لازم نیست، خاک محیطی زنده است. در خاک علاوه بر ریشه، میکروارگانیسم ها و قارچ هایی وجود دارند که همانند ریشه ها برای تنفس اکسیژن می خواهند. این موجودات با همزیستی با ریشه عامل بقای درختانند. حتی درختان کنار جویبارها هم مرتب در حال خشک شدن می باشند و دلیل آن این است که دیگر در اطراف درخت خاکی نیست و بتن همه جا را گرفته است. آبی هم که به زمین نفوذ می کند شیرابه ای سمی است که به انواع آلودگیهای شسته شده از سطح خیابان آلوده است. مرتب نیز به بهانه های مختلف بتن های اطراف درختان تجدید می شوند و گچ، سیمان و آهک و سایر مواد کشنده به ریشه گیاه وارد و آنها را مسموم می کند و آنها را یکی پس از دیگری می خشکاند. حتی رمپ اتوبانها و خیابانها که تا چندی پیش درختکاری بوده بتن کاری شده و یا با سنگ و موزائیک فرش می شوند (مانند کوی نصر و برگراه جلال آل احمد). ای کاش مهندسان و پیمانکاران دست از سر شهر بر می داشتند که ما را به خیر شما امید نیست، شر مرسانید. ای کاش قانونی وضع می شد که لااقل در هر کوچه و خیابانی به عرض دو تا 5 متر خاک در اختیار فضای سبز (نه پیمانکاران فضای سبز!)گذاشته می شد که در آنجا هیچ کس حق دخالت و مهندسی ندارد. آنوقت می شد دید که درختان دوباره زنده می شوند. ای کاش مدیران شهری سری به شهراهای تاشکند، سمرقند و بخارا می زدند که چگونه فضای سبز شهری را پاس می دارند و به این راحتی شهرهایمان را در دست مهندسان و پیمانکاران مخرب طبیعت ندهند.
متاسفانه بتونیزه شدن در همه جای کشور به شدت در جریان است که در زیر به موارد اندکی اشاره می شود.
-   در کشوری که مردمانش در 3 هزار سال پیش می دانستند چگونه با قنات از آب کم نگهداری کنند و آنرا هدایت کنند، به پشتوانه درآمد های سر شار نفتی به سومین کشور سد ساز در دنیا تبدیل شده است و رودخانه ها، دریاچه ها و تالابهایش یکی پس از دیگری خشک می شوند. سازه های بتنی از تقسیم عادلانه آب بین مردم، درختان و سایر مخلوقات توسط شبکه خدا دادی رودخانه ها کشور جلوگیری کرده و آنرا در مخزنی ذخیره می کنند که هم در معرض آلودگی است و هم شانس تصفیه طبیعی ندارد و هم حجم بسیار زیاد آن تبخیر می شود. با خفه شدن مواد آلی، حجم بالای گاز متان تولید می کنند که 72 برابر دی اکسید کربن از پتانسیل اثر گلخانه ای برخوردار است.
-   علیرغم آنکه همه می دانند که مصرف سرانه انرژی و به خصوص بنزین و گازوئیل در کشور بسیار زیاد است و از نظر حوادث رانندگی سالیانه با حدود 23 هزار کشته و 200 هزار زخمی درصدر کشورهای دنیا هستیم، ماشین جاده و اتوبان سازی با تبدیل خاک پاک و بارور به آسفالت بی روح و داغ چنان به حرکت خود ادامه می دهد که به هیچ جنگل، کوه، دریاچه، تالاب و دریایی رحم نمی کند و همه چیز را می خواهد برای رانندگانی هموار کند که وقتی پایشان روی پدال گاز است حتی به کودک کنار خود هم رحم نمی کنند، چه رسد به آهو و یا گوزنی که جاده از محیط زندگی اش می گذرد. دلیل آنهم روشن است، وقتی بخش اعظم بودجه کشور به توسعه سد و بتن و آسفالت صرف می شود دیگر پولی برای فرهنگسازان باقی نمی ماند تا اول فرهنگ مردم را بسازند بعد آنها را در اتوبان با ماشین پر سرعت رها کنند.
-   در حالی که در همه دنیا درختان و پوشش گیاهی را عامل جلوگیری از فرسایش خاک و سیل می دانند و رود خانه ها محلی برای عبور آب است، در ایران برای مقابله با سیل از سد درمانی و بتن درمانی استفاده می شود. نمونه بارز آن پاک تراشی جنگلهای پارک ملی گلستان و احداث دیواره های بتنی به عمق 10 متر در امتداد جاده ای است که باید محل عبور آخرین باقیمانده های حیات وحش کشور باشد. سدی که در روستای دشت با خراب شدنش جان صدها نفر از هموطنان ما را گرفت با سد دیگری جایگزین می شود تا کیسه ای دیگر برای نابودی سرمایه های ملی دوخته شود. ولی ریالی و کوچکترین تدبیری برای حل مشکل نابودی جنگلهای منطقه و چرای بی رویه و اشغال بخش وسیعی از پارک ملی گلستان توسط دامداران دست شاه خرج و بکار گرفته نمی شود. دلیل آن روشن است در قانون بودجه پولی برای مدیریت و دامداری کنترل شده نیست و تازه اگر هم باشد کدام روستایی دستش به آن می رسد، ولی بودجه 3-4 میلیارد دلاری سد سازی با مهندسان و پیمانکاران با نفوذ، هر مانعی را در توجیه عدم ضرورت سد سازی برمی دارد و حتی مهندسان و متخصصان محیط زیست را به بهانه ارزیابی زیست محیطی شریک می کند.
-   وقتی در امتداد مرز ایران در حاشیه رود ارس سفر می کنیم در آنسوی مرز، جنگلهای انبوهی دیده می شود که چون کوهی استوار از نفوذ آب رودخانه به خاکشان جلوگیری می کنند. اما در این سو، چون پوشش گیاهی کشورمان بکلی نابود شده است آب با شستشوی خاک مرتب به سمت ایران کشیده شده مگر آنکه صخره و سنگ مانع آن شود. باز هم به پیروی از اندیشه بتون درمانی در جلفا دیواره های بتونی عظیمی ساخته شده است تا از مرز ایران پاسداری کنند!
-   تا چند سال پیش دره فرحزاد در غرب پارک پردیسان، در امتداد رودخانه رویشگاه طبیعی بیش از 100 گونه گیاهی بود. از جمله می توان به گونه ای ارکیده ( Epipactis veratriifolia) و درختچه های بسیار زیبای Halimodendron halodendron و نی زارهای و بیدستان طبیعی اشاره کرد که حفظ این تنوع زیستی باقیمانده تهران از وظایف سازمان محیط زیست کشور است که اتفاقا این پارک نیز در مرکز فرماندهی این سازمان قرار دارد. اما علیرغم آنکه این نگارنده قبلا اطلاعات گیاهشناسی این منطقه را به سازمان محیط زیست داده است، شهرداری اقدام به تخریب کامل آن نموده تا این محیط طبیعی را به زور بتن تبدیل به پارک مصنوعی (مشابه شمال این دره در پارک نهج البلاغه) نماید. امروز طبیعت بی توقع پردیسان که گنجینه ذخایر ژنتیکی باقیمانده تهران بزرگ بود با میلیاردها هزینه به پارکی مصنوعی تبدیل می شود که باید با زور آبیاری، چمن آن سبز بماند و با هزینه سرسام آوری که به آن اختصاص می یابد با کمک دهها کارگر و پارکبان از چند گل وارداتی نگهداری شود.
-   سازمان میراث فرهنگی و گردشگری که باید بیش از هر سازمانی حافظ چشم اندازهای طبیعی کشور باشد دیوار بتنی و جاده ای به طول 4 کیلومتر در امتداد سواحل شرقی دریای خزر (محل ساختمانهای تفریحی دستگاههای دولتی تا خزرآباد) ساخته است. شاید تنها توجیه منطقی چنین دیواری اشتغال زایی برای کارگران و پیمانکار آن دیوار است. چرا که ساخت دیوار به هر منظوری در ساحلی که به دلایل طبیعی مرتب در حال تغییر است جز تخریب سواحل خزر و تزریق هزاران تن بتن و میلگرد به ساحل ماسه ای و طبیعت معنی و مفهومی ندارد. اگر بودجه چند میلیاردی این پروژه صرف پاکسازی سواحل خزر می شد نه تنها بخش عظیمی از بیکاران منطقه بکار گرفته می شدند بلکه با جمع آوری زباله سازمان گردشگری می توانست بهترین خدمت را به کشور و گردشگری کند . صد البته نیز در جهت اصلاح الگوی مصرف با صرفه جویی آهن و بتن به اقتصاد ملی نیز کمک می کرد. اگر هم بنا است این بتن ها و میلگردها استفاده شوند چرا در ساختمانهای مدارس کشور و بیمارستانها بکار نمی روند، و یا در بهسازی خانه های آسیب پذیر در معرض زلزله مورد استفاده قرار نمی گیرند؟
-   چندی پیش که جهت شرکت در همایش بحران زیست محیطی دریاچه ارومیه به نقده رفته بودم معاون استاندار آذربایجان غربی اعلام کرد که برای جلوگیری از خشک شدن دریاچه بناست با صرف میلیاردها تومان با احداث کانالی از رودخانه های مرزی آب به دریاچه آورده شود. آنوقت از خود سوال می کنم که چه دلیلی داشت که با احداث 40 سد در حوضه دریاچه ارومیه همه رودخانه ها را خشک کنیم و حالا مجبور شویم جهت اصلاح کردن اشتباهات گذشته با احداث کانالی آب را از جایی دیگر به دریاچه بیاوریم! آب سد حسنلو درست در مجاور دریاچه در حال تبخیر است و آقایان می خواهند صدها کیلومتر دورتر آب به ارومیه بیاورند! آیا ارزانتر نیست که با برداشتن سدهای بی توجیه اجازه دهیم رودخانه ها وظیفه انتقال آب را چون میلیونها سال بعهده بگیرند و نه کانالهای گران قیمتی که حاصل اندیشه و فکر چند مهندس و پیمانکار است که از چرخه طبیعت هیچ نمی دانند و در ساختمانهای لوکس بالای شهر بیشتر به سود شرکتشان فکر می کنند؟
-   اگر کمی فکر کنید که این بتن ها و سازه های عظیم از کجا می آیند بیشتر متاسف می شویم. کافی است سری به دره هراز – بخصوص در جاده بلده- بزنید. در آنجا دهها معدن در حال تخریب کوهند. تخریب و برداشت بسیار گسترده سنگ، زیباترین چشم اندازهای طبیعی ما را به زشت ترین صحنه های توسعه ناپایدار تبدیل کرده است. اینجاست که باید نگرانی آقای دکتر کهرم را جدی گرفت که ادامه برداشت معادن حتی قله دماوند را هم نابود خواهد کرد.
نتیجه آنکه در کشوری که رکورد سومین سد سازی دنیا را به رخ می کشد و آمار مقالات ISI توسط دانشمندانش در یک دهه اخیر 11 برابر متوسط جهانی رشد داشته است، از نظر شاخص امید به زندگی از بین 194 کشور 133 مین و از نظر شاخص سلامت در بین 191 کشور 122 مین است.  از نظر شاخص پایداری محیط زیست در بین 122 کشور جهان رتبه 105 را کسب کرده است و میزان فرسایش خاک ایران سالیانه با دو میلیارد تن، 4 برابر متوسط جهانی است!
اگر اندیشه بتنیسم در توسعه کشور نبود درآمدهای نفتی می توانست در گسترش حمل ونقل عمومی مانند راه آهن و مترو ، آموزش و پژوهش (نه مدرک دهی و مقاله سازی)، ارتقاء فرهنگ مردم، بهداشت، حمایت از روستائیان و کشاورزان و تقویت صنایع سالم و کوچک و روستایی بکار رود. نه آنکه درآمدهای ملی که به فرزندان ما نیز تعلق دارد صرف دیواره های بتنی و آهن پاره، جاده و صنایع بزرگ و به شدت آلوده کننده و تولید پلاستیک تبدیل شود تا با نابودی طبیعت منحصر به فرد ایران هم هوا، هم آب و هم غذایمان را آلوده کرده و هم با خشکاندن قناتها و رودخانه ها و تالابها نه تنها منشاء تولید ریزگرد شده اند، بلکه ساختار جوامع سنتی و کشاورزی ما را نابود و مردم را به شهرهای بزرگ کشانده اند.
بی توجهی به طبیعت همه را قربانی می کند. حتی آنانی که بیشترین سودها را در اجرای پروژه های ضد محیط زیستی نسیب خود می کنند. سرطان فقیر و غنی نمی شناسد. گرد و غبار و آلودگی از بین آدمهای شهر انتخاب نمی کند.آیا وقت آن فرا نرسیده که برنامه ریزان و نمایندگان محترم مجلس با پیروی عملی از درسهای اصلاح الگوی مصرف، توسعه بتنی را در کشور متوقف کنند و به جای آن توسعه پایدار با رویکرد حفظ محیط زیست را سر لوحه دولت مردان دهند؟ توسعه پایدار هم ارزانتر است و هم به عدالت نزدیکتر بوده و هم ضامن حفظ سلامت مردم و فرزندان ما است.

به مناسبت گرامیداشت روز جهانی زمین پاک

برداشت اول :روز جهانی زمین پاک هر ساله در 22 آوریل مصادف با 2 اردیبهشت در تمام دنیا برگزار و به همه مردم روی زمین یادآوری می شود که نباید سیاره خود ((زمین))‌را فراموش کنند و به فکر حفظ آن باشند. روز زمین پاک مناسبت سالانه ای است که با هدف افزایش آگاهی و تجلیل از محیط زیست کره زمین نامگذاری شده است. در ایران نیز همزمان با دیگر کشور های جهان هفته زمین پاک از روز دوم اردیبهشت ماه به مدت یک هفته در سراسر کشور برپا می‌شود و نخستین روز این هفته ( دوم اردیبهشت ماه )به نام روز زمین پاک نامگذاری شده‌است. چرا باید زمین را پاس داشت. هیچ موجودی به اندازه انسان تاثیری چنین شگرف و پردامنه بر محیط زیست خود نداشته است . شدت تاثیرات انسان بر محیط پیرامون خود آنچنان شتاب فزاینده ای یافته است که اکنون ابعاد این بحران به حق توجهات را نه تنها در جهت نابودی بخش بزرگی از موجودات کره زمین بلکه همچنین بقای نوع انسان جلب کرده است . اما در ایران باستان احترام به طبیعت  جایگاه ویژه ای داشت.هردوت تاریخ نگار یونان باستان در وصف احترام ایرانی های هم عصر خودش به طبیعت، می گوید: آب رودها و نهرهای ایران زمین به قدری زلال و پاکیزه است که به راحتی می توان لب آب نشست و از آن نوشید.  درایران باستان درختان و زمین دارای ارزش والای بودند. و این اعتقادات تا چندی پیش نیز استوار بود. ودین مبین اسلام نیز بر ان تاکید دارد. زیرا انسان خلیفه خداست و  و خدا همه را مسخر او کرده ولی انسان حق ندارد به هرگونه از ان بهره گیرد. و باید ان را پاس دارد زیراکره زمین فقط زیست‏گاه آدمی نیست؛ گیاهان سبز، درختان و حیوانات نیز از صاحبان آن به شمار می‏آیند. آلودگی محیط زیست، آب‏ها و دشت‏ها، تأثیری مستقیم در حیات موجودات می‏گذارد و چرخه زیست محیطی را برهم می‏زند. اگر لایه ازون که مانند چتری از زمین در مقابل اشعه خورشید محافظت می‏کند آسیب ببیند، خطراتی جدی زمین و پدیده‏های مربوط به آن را تهدید می‏کند. استفاده بیش از حد از گازهای گل‏خانه‏ای و دفن زباله‏های سمی و غیر سمی و به کار بردن موادی که جذب خاک نمی‏شوند، همه و همه سلامت و امنیت کره خاکی را به مخاطره می‏اندازد.

برداشت دوم: زمین، مادر مهربان:بیشتر ما هنوز زمین، این مادر مهربان را به طور کامل نمی‏شناسیم که شب و روز ما را در آغوش پر مهرش پرورش می‏دهد. قرآن کریم، آفرینش زمین را از آیات آفریدگار و تفکر در شناخت واقعی این مهد آسایش را، موجب شناسایی مبتکر حکیم آن می‏داند.قرآن به تشریح نظام دقیقی می‏پردازد که شرایط زیستی زمین را به وجود آورده و زمین را برای زندگی موجودات زنده آماده کرده است، و در آیات مختلفی، بر بیهوده نبودن آفرینش زمین اشاره و تأکید می‏کند.پیامبر اکرم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله هم می‏فرماید: حرمت زمین را بدارید که به منزله مادر شماست و هر که روی زمین کار بد یا خوبی کند، از آن خبر می‏دهد

برداشت سوم : انسان، سرپرست زمین:خداوند متعالی به نعمت سروری و حکومت انسان در زمین اشاره می‏کند و او را جانشین خود بر روی زمین می‏داند. در قرآن کریم، همه مخلوقات زمین در خدمت انسان خوانده شده‏اند. خواست خداوند چنین اقتضا کرده که زمام زمین را به دست انسان بسپارد و او را آزاد بگذارد تا به آبادانی آن همت بگمارد و از مواهب آن برای رشد و تعالی خود بهره‏مند شود. نیروهای آن را در اختیار بگیرد و گنج‏ها و معادنش را کشف کند. از این رو، لازم است نوعی تناسب بین قوانین حاکم بر زمین و بلکه قوانین حاکم بر جهان آفرینش و قوانینی که بر این انسان حکومت می‏کند وجود داشته باشد. این منصبی بس بزرگ و کرامتی است بس گران بها که خداوند به انسان بخشیده است.یکی از مسائل مهم در بررسی آفرینش زمین، شگفتی‏های خاک و موادی است که مدبّر حکیم جهان برای تأمین نیازهای مختلف موجودات زنده، در آن به ودیعت نهاده است. خاک، دنیایی از شگفتی‏هاست. خاکی که حاصل می‏دهد و زمین را زنده می‏کند، خاکِ زنده و احیا شده است. مواد غذایی، مصالح ساختمانی، غذای دام‏ها و پرندگان، گیاهان مختلف و سنگ‏های گران‏بها، همه از برکت خاک به دست می‏آید. استفاده بی‏رویه از سم‏ها و کودهای شیمیایی، سرازیر شدن پس‏مانده‏های فاضلاب شهری و کارخانه‏ای و نیز دفن زباله‏هایی که جذب خاک نمی‏شود، فرایند فعلی و انفعال مفید خاک را بر هم زده و زمین حاصل‏خیز را به زمینی بی‏استفاده تبدیل می‏کند. حفظ و احیای خاک، امری جهانی و وظیفه همگان است.زمینِ سرسبز و زیبا، خود را مدیون آب، این مایع حیات‏بخش می‏داند. آب در رگ‏های زمین به همه موجودات زندگی و حیات می‏بخشد. انسان‏ها هم اگر به حیات خود بر روی این کره خاکی ادامه می‏دهند، به برکت این مائده آسمانی است. پس آلودگی آب یعنی آلودگی زمین.قرآن در آیات فراوانی در زمینه‏های مختلف، یکی از مهم‏ترین فایده‏های آب را زنده کردن زمین معرفی می‏کند. در آیه پنجم سوره نحل می‏خوانیم: «خداوند از آسمان آبی فرو فرستاد و با آن زمین را پس از مردنش زنده کرد. در این موضوع نشانه قدرت و حکمت پروردگار برای افراد شنوا آشکار است». زندگی بر روی زمین بدون آب ممکن نیست و آلودگی آب، یکی از مهم‏ترین مسائل زیست‏محیطی ما انسان‏ها به شمار می‏آید. اما  وظیفه ما به عنوان یک سرمایه گذار و کیشوند در جزیره چیست؟

برداشت چهارم: به عنوان یک کیشوند. ما نیز می توانیم حرمت زمین را پاس بداریم و محیط زیست جزیره را نیز حفظ نماییم اگر........

 هنگام ترک اتاق ها وسایل برقی و لامپ ها اضافی را خاموش کنید -برای گرم کردن مقدار اندک غذا از میکرو ویو  استفاده کنیم ( میزان مصرف انرژی آن کمتر از اون است)-سیستم های  خنک کننده و کولرها را مرتب سرویس کنیم  همچنین از یخچال درست استفاده کنیم-در مواقعی که در خانه حضور ندارید سیستم های خنک کنده را برای دمای مورد نظر برنامه ریزی کنیم.-سعی کنیم از عایق های حرارتی برای دیوارها  و لوله های آب گرم استفاده کنیم.-لامپهای  کم مصرف را جایگزین لامپهای پر مصرف کنیم.

و آب را بهتر مصرف کنیم

هنگام مسواک زدن شیر آب را باز نگذاریم- با یک لیوان آب هم می شود مسواک زد-. اگر دوش حمام شما در کمتر از 20 ثانیه یک ظرف چهارلیتری را بتواند پر از آب کند در آن صورت حتما آن را با یک سردوش کاهنده مصرف عوض کنید-.برای استفاده از ماشین ظرف شویی  ظروف را ابتدا با پارچه تمیز کنیم و تا هنگامی که ظرفیت ماشین کامل نشده  از ان استفاده نکنیم-.از ماشین لباس شویی با ظرفیت کامل استفاده کنیم.- از ماشین های لباسشویی داری سیستم فازی که متناسب با میزان لباس و میزان کثیفی انها آب و پودر لباس شوی مصرف می کنند خریداری کنیم. -شیرالات خانه را مرتب کنترل کنیم  تا چکه نکنند. از وسایل کاهند  میزان آب خروجی برای دوشها و روشویی ها استفاده کنیم وسایل کاهند با بهای بسیار اندک تهیه و بر خروجی های آب نسب می شوند و تا 50 در صد میزان مصرف آب را کاهش می دهند.- در درون فلش تانکها یک بطری  قراردهیم تا حجم آب مصرفی کمتر شود. هر کولر گازی در 24 ساعت  حدود 24 لیتر آب تولید می نماید که می توان با آن 5 درخت را آبیاری نمود. با ایتن اقدامات علاوه بر اینکه  در هزینه های  خود صرفه جویی نموده ایم به طرح انقلاب آب و انرژی  کیش که هدف آن  کاهش مصرف آب و برق حداقل به میزان 10 درصد در سال جاری است پیوسته ایم  که نتیجه آن کاهش آلودگی هوا  کاهش آلودگی آب – و امکان آبیاری بیشتر درختان و فضای سبز جزیره و در یک کلام پاس داشت  حرمت زمین جزیره کیش است.

مصیب شیرانی

اختراع خودرو جدی برای حفاظت از محیط زیست

 مهندس ایرانی، هادی میرحجازی طراح خوش فکر یکی از طبیعت دوست ترین ماشین هایی است که تا به حال ساخته شده است. همه چیز از یک صبح غیر معمولی که هادیی میر حجاز از خواب بیدار شد و تصمیم گرفت در حیاط خانه خود از هوای تازه تنفس کند آغاز شد. اور در حالی قدم به حیات گذاشت که فکر می کرد هوای ابری است و بارندگی در پیش است و این درحالی بود که در واقع  غلظت بالای آلودگی  هوا را غیر قابل تنفس کرده بود و گرفتگی هوا ناشی از آلودگی هوا بود. اینجا بود که مفهوم نچرو موبیل ویا همان اسبموبیل خلق شد. این اتومبیل نیروی مورد نیاز برای حرکت اش را از یک اسب! سوار بر تردمیل تامین می کند. پس از انجام مطالعه تحقیقات دقیقی در مورد آلودگی و علل اصلی آن ، راننده اسبموبیل می داند که آلودگی هوا ناشی از عوامل بسیاری است. او معتقد است که یکی از منابع اصلی آلودگی هوا دود از اتومبیل استفاده می شود. با این حال ، در این عصر مدرن ، تصور زندگی بدون اتومبیل غیر ممکن است. احتیاج مادر اختراع است و و این نیاز به هوای تمیز منجر به اختراع این وسیله نقلیه طبیعی شده است که ترکیب از خودروهای مدرن قرن 20 و اسب و و قدرت طبیعی اسب است. این اختراع برای جلوگیری از اسیب به طبیعت ساخته شده است. این ابداع برای همه چنان جالب بوده که حتی رونامه  گاردین هم در مطلبی به صحبت درباره آن پرداخته است. البته این اتوموبیل اسبی ‪(اسبموبیل) فقط برای حرکت در جاده های مسطح و آسفالت طراحی شده و میانگین سرعت آن ۲۰ کیلومتر بر ساعت است. هرچند که در صورت لزوم سرعت اش به ۸۰ کیلومتر بر ساعت هم خواهد رسید. خب، هنگامی که اسب محترم خسته می شود و دیگر حاضر به حرکت نیست چه باید کرد؟ تردمیل این ماشین علاوه بر تامین نیروی حرکت آن، باتری ها را هم برای چنین مواقعی شارژ می کند. شیوه کار این اتومبیل به این صورت است که با روشن کردن تردمیل، اسب مجبور به حرکت بر روی آن می شود و در ادامه، نیروی حرکتی اسب باتری های تردمیل را شارژ خواهد کرد. البته این ماشین حتی دارای سیستم خنک کننده ویژه ای هم برای موتور خود است! ژاکتی از لوله های پلاستیکی که آب سرد در آنها جریان دارد و باعث خنک شدن بدن حیوان می شود. آقای میرحجازی آرزو دارد که بتواند با ماشین ابداعی خود به سفر دور دنیا برود، که البته بعید می دانم در هیچ بزرگراهی به چنین اتومبیلی اجازه تردد بدهند! و نکته آخر هم اینکه این مخترع خوش ذوق در سایت  اسبموبیل اش / اعلام کرده یک جایزه ۱۰۰ هزار دلاری برای فردی که بتواند دلیل اصلی تولید چنین اختراعی را بگوید، کنار گذاشته است

http://fleethorse.com

با احداث سد گابریک در استان هرمزگان
700 هکتار جنگل کهور ایرانی زیر آب می‌رود

مژگان جمشیدی

 در حالی که هنوز خاطره تلخ نابودی صدها هکتار از جنگل‌های زاگرس در جریان ساخت سد کارون 3 و سیوند و نابودی 500 هکتار جنگل‌های شمال با ساخت سد البرز در مازندران فراموش نشده، این بار خبر می‌رسد وزارت نیرو درصدد است با احداث سدی دیگر بر روی رودخانه گابریک در شرق استان هرمزگان، بیش از 700 هکتار جنگل کهور ایرانی که گونه اندمیک ایران است را به زیر آب بفرستد. عملیات ساخت این سد که از دوسال قبل آغاز شده در حالی این روزها شدت گرفته که در این مدت اداره کل منابع طبیعی استان هرمزگان و دفتر امور منابع جنگلی سازمان جنگل‌ها و مراتع تاکنون، چندین بار مخالفت خود را با ساخت این سد اعلام کرده‌اند اما به‌رغم مخالفت‌های صورت گرفته و در حالی که حتی مطالعات زیست‌محیطی این سد نیز توسط مشاور پروژه رد شده، وزارت نیرو همچنان در صدد ساخت این سد در بالادست رودخانه گابریک است. به گفته مدیران سازمان جنگل‌ها، خسارات ناشی از ساخت این سد بر تنوع زیستی و ذخایر جنگلی هرمزگان تنها به نابودی این 700 هکتار جنگل کهور ایرانی ختم نمی‌شود بلکه به دلیل مسدود شدن رودخانه گابریک با سد، جریان آب شیرین و سیلاب‌های فصلی که ضامن بقای جنگل‌های مانگرو پایین دست است، نیز به طور کل متوقف می‌شود و جنگل‌های حرای پایین دست سد (در سواحل دریای عمان) که از بی‌نظیرترین و بکرترین جنگل‌های حرای ایران محسوب می‌شود، خشک شده و از بین می‌رود. با این حال جای شگفتی است که تاکنون سازمان محیط زیست کوچکترین واکنشی به این رخداد نداشته؛ این در حالی است که جنگل‌های حرای این منطقه به عنوان منطقه حفاظت شده در اختیار این سازمان قرار گرفته است. در چنین شرایطی مدیر کل منابع طبیعی استان هرمزگان با انتقاد از سیاست‌های بخشی‌نگری وزارت نیرو و عدم همکاری سازمان محیط زیست در متقاعد کردن وزارت نیرو در مکان‌یابی درست سد در نقطه دیگری از منطقه به خبرنگار «پول» گفت: ما مخالف سدسازی نیستیم ولی حرف ما این است که چرا نباید به ارزش‌های منابع طبیعی و جنگل‌های ارزشمند کهور ایرانی توجه شود و در جریان عملیات عمرانی تنها بخشی‌نگری حاکم باشد. وی افزود: دو هفته قبل به‌رغم تمامی مخالفت‌های صورت گرفته، جاده دسترسی به منطقه برای ساخت سد در گابریک توسط وزارت نیرو به بهره‌برداری رسید و اکنون 700 هکتار جنگل و باغ‌های مردم محلی در معرض تهدید قرار گرفته، چرا که اگر این سد ساخته و آبگیری شود جنگل‌های طبیعی کهور ایرانی استان هرمزگان از بین خواهد رفت. الیاس پرورش افزود: در حالی که می‌توانستند با مکان‌یابی درست هم جنگل را حفظ کنند و هم سدشان را احداث کنند. وی همچنین گفت: مطالعات زیست‌محیطی این سد، توسط شرکت مهندسین مشاور لار صورت گرفته که حتی خود مشاور هم این گزینه موجود را به دلیل آسیب‌های فراوان به طبیعت رد کرده است اما وزارت نیرو همچنان مصر به ساخت این سد است. مدیر کل منابع طبیعی استان خاطرنشان کرد: حتی اگر هم قرار است جنگل‌های کهور ایرانی را قربانی کنند و زیر آب بفرستند، ما اجازه نمی‌دهیم جنگل‌های پایین دست سد که جنگل‌های حرا هستند به دلیل نرسیدن آب شیرین از بین بروند لذا از مجریان طرح خواسته‌ایم لااقل 25 درصد حقابه از رودخانه گابریک برای ورود به دریا و آبیاری جنگل‌های مانگرو اختصاص دهد تا این منابع ارزشمند ساحلی از بین نروند.این اظهارات در حالی عنوان شد که دکتر پیمان یوسفی آذر، مدیر کل امور منابع جنگلی سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور، ساخت این سد در جنگل‌های کهور ایرانی را به طور کل رد کرد و گفت: سال‌ها و قرن‌ها گذشته تا امروز چنین جنگلی از یک گونه کمیاب و ارزشمند، خاص ناحیه رویشی خلیج عمانی در جنوب ایران شکل بگیرد که اگر تخریب شود با هیچ پول و اعتباری نمی‌توان حتی یک هکتار آن را ایجاد کرد. وی افزود: جنگل‌های مناطق رویشی ایران و تورانی و خلیج عمانی به دلیل حساسیت و شکنندگی زیستگاه در صورتی که تخریب شوند تقریبا غیر قابل احیا هستند چون مثل جنگل‌های شمال نیستند که هم از اقلیم خوب برخوردار باشند و هم خاک مناسب و به دلیل همین کمبودهای محیطی امکان تولید مجدد آنها در این حجم و ابعاد کاملا غیرممکن است. یوسفی‌آذر در گفت‌وگو با «پول» خاطرنشان کرد: متاسفانه امروز همان فاجعه‌ای که در مورد سد کارون 3 و 4 اتفاق افتاد در منطقه گابریک در حال تکرار است این درحالی است که وزارت نیرو میلیاردها تومان صرف ساخت سد می‌کند اما نه در مرحله شروع و نه در مرحله اجرا هرگز از سازمان جنگل‌ها و مراتع و محیط زیست استعلام نمی‌کند. وی در ادامه گفت: ما بارها اعلام کردیم که سدسازی یکی از روش‌های منسوخ تولید آب در جهان است و سدهای مخربی چون خراسان، کارون 3، کارون 4 و بسیاری از سدهای دیگر که وزارت نیرو احداث کرده نه تنها منفعت نداشته که مضرات بسیاری هم برای طبیعت و منابع جنگلی و مرتعی کشور داشته‌اند چرا که اغلب این سدها نظام هیدرولوژیکی منطقه را به هم زده‌اند، سفره‌های آب زیرزمینی را پایین آورده‌اند و تنها به حوضچه‌های تبخیری بدل شدند که آب را در معرض نور خورشید و تبخیر بیشتر قرار داده‌اند و در نهایت آنچه آسیب دیده، تنوع زیستی است. به گفته وی نتایج یکی از مطالعات صورت گرفته در ایالت فلوریدای آمریکا نشان داده تنوع زیستی در محدوده‌ای به وسعت 400 هزار هکتار در پایین‌دست یکی از سدهایی که در این منطقه ساخته شده تا حد زیادی نابود شده است. بدون شک نمونه بارز چنین واقعه‌ای را امروز می‌توان در پارک ملی دریاچه ارومیه دید که در اثر ساخت بیش از 20 سد کوچک و بزرگ امروز چنان خالی از حیات شده که از آن همه جوشش شور و حیات و دسته‌های 60 هزارتایی فلامینگو و انبوه پرندگان مهاجر چیزی جز یک شوره‌زار خشک و مرگبار باقی نمانده است.مدیرکل امور منابع جنگلی سازمان جنگل‌ها و مراتع همچنین به «پول» گفت: امروز به اعتقاد من برای اداره صحیح منابع کشور نیازمند وزارت مدیریت سرزمین یا آمایش سرزمین هستیم. وظیفه این وزارتخانه تدوین سند آمایش سرزمین و برنامه‌ریزی برای زمین و حوضه‌های آبریز است. این وزارتخانه در کشورهای توسعه‌یافته مانند کانادا و استرالیا وجود دارد که اگر در ایران هم وجود داشت امروز شاهد این همه بخشی‌نگری در امور نبودیم. وی افزود: وزارت مدیریت سرزمین، برنامه آمایش سرزمین و کاربری اراضی را تعیین می‌کند. این اسناد را در مجلس به تصویب می‌رساند و هیچ‌کس نمی‌تواند آن را تغییر دهد. یوسفی‌آذر ادامه داد: این خلأ بزرگی در کشور است و در این خلأ هرکس قدرت بیشتری دارد، طرح‌ها و برنامه‌های خود را اجرا می‌کند. یکبار ما با کمک رسانه‌ها، جلوی احداث جاده در جنگل ابر را می‌گیریم اما معلوم نیست مدتی دیگر چه اتفاقی خواهد افتاد و آیا این جاده احداث خواهد شد یا خیر. وی تاکید کرد: تا زمانی که ما چنین وزارتخانه‌ای را نداشته باشیم، برنامه‌های ما هدف خاصی را دنبال نخواهد کرد و اصطلاحا دور خودمان می‌چرخیم. مدیرکل امور منابع جنگلی سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور تصریح کرد: ما باید برای اراضی کشور و کاربری آنها برنامه مشخص داشته باشیم. برای احداث سد، کارخانه و جاده در کشور باید برنامه مشخص تدوین و آماده شود و این وزارتخانه خطوط کلی حرکت‌های توسعه‌ای و حفظ منابع طبیعی کشور را مشخص کند و جلو ببرد.

اتمام طرح پژوهشی کاربردی (بررسی سازگاری اکولوژیک و فیزیولوژیک برخی از گیاهان  زمین پوش در جزیره کیش)  از پایان نامه های مورد حمایت سازمان در دانشگاه شیراز

توسعه فضای سبز در جزیره کیش به عنوان یکی  از مراکز جلب گردشگران همواره مورد توجه بوده است. در این میان مناظر سبز در این جزیره خشک وابسته به مصرف مداوم آب، انرژی، کود و نگهداری می باشد. از این رو هزینه ایجاد و توسعه فضای سبز و نگهداری آن حجم قابل توجهی از بودجه را به خود اختصاص می دهد. که کاهش این هزینه ها می تواند امکان توسعه بیشتر فضای سبز را فراهم نماید. گزینش گیاهان مقاوم به خشکی بدون نیاز به نگهداری منظم  و ایجاد روش های استفاده کارآمد از آب که به (Xeriscaping) خشک منظر سازی نیز معروف است می تواند سبب موفقیت توسعه فضای سبز و منظر سازی در جزیره کیش باشد. که پایان نامه آقای مهندس شوشتریان در همین راستا  و جهت یافتن گونه های مناسب برای جزیره که هزینه کمتری نسبت به چمن داشته باشند مورد حمایت سازمان قرار گرفته است. و ایشان با انتخاب 4 منطقه در جزیره کیش که دارای خرد اقلیم متفاوتی بوده اند. 10 گونه در مرحله اولیه  انتخاب و درنهایت گونه های زیر برای مناطق مورد انتخاب توصیه شده است.

1-     برای منطقه سنایی گیاهان دم عقربی، ناز رونده، حاشیه وپنج انگشتی توصیه می شود.

2-     در منطقه پاویون نیز ناز رونده، پنج انگشتی و حاشیه توصیه می شود.

3-     گیاهان فرانکنیا و دم عقربی نیز برای منطقه صدف پیشنهاد می گردیده است.

4-      در منطقه سفین نیز گیاهان فرانکنیا، دم عقربی، شقایق زرد و بومادران با توجه به شاخص های اندازه گیری شده مناسب کشت می باشند.

 در یک جمع بندی انتخاب گونه های توصیه شده ایجاد فصای سبز را با هزینه های بسیار کمتر نسبت به چمن در پی خواهد داشت و نتایج زیررا در پی خواهد داشت.

 1-صرفه جویی در مصرف اب2-کاهش هزینه های نگهداری(آبشویی مواد غذایی در زمین کاهش پیدا می کند)کاهش مصرف سم3-کاهش آسیب پذیری فضای سبز در مقابل خشکی های احتمالی4-توسعه فضای سبز 5-کاهش آلودگی های زیست محیطی را در پی خواهد داشت.

 شایان توجه است  با توجه به نتایج این پژوهش کاربرد گونه های پیشنهادی  برای جزیره کیش در چند منطقه جنوب کشور در دستور کار قرار گرفته است  امید است نتایج این تحقیق در جزیره کیش نیز که از اهداف انجام این پایان نامه بوده  در دستور کار قرار گیرد.

بررسی آگاهی و نگرش معلمان و دانش آموزان مقاطع تحصیلی مدارس آموزشی جزیره کیش برای تعیین نیازهای آموزشی زیست محیطی آنان منصور شاه ولی[1]

سمانه استوار[2]

انسان ها در دوره های مختلف بحران های عظیمی را در زمینه های زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی پشت سر گذاشته اند. بحران های پدیدار شده بسته به زمان بروز و سطح تکامل جامعه از وی‍ژگی ها و پیچیدگی های خاصی برخوردار هستند. یکی از این بحران ها که در طی قرن بیستم به شکل بارزی پدیدار و به تدریج بر دامنه و پیچیدگی آن افزوده شده است، بروز بحران های زیست محیطی می باشد که با گسترش دامنه و افزایش پیچیدگی آن، به عنوان معضل اساسی جامعه بشری مطرح است  که دامه نسل حاضر و فراتر از آن ادامه حیات بر روی کره زمین را با خطر جدی مواجه ساخته است. در حال حاضر به دلیل استفاده ناصحیح انسان از طبیعت و منابع آن بسیاری از کشورهای جهان با مشکلات عدیده زیست محیطی مواجه اند. تغییرات آب و هوایی جهان در مقیاس کلان و بروز خشکسالی ها، قطع بی رویه جنگل های جهان، کمبود شدید آب، فرسایش بی رویه خاک، آلوده شدن دریاها و اقیانوس ها، بروز حوادث غیر مترقبه طبیعی و بسیاری از مشکلات دیگر از این جمله اند.

در این میان ناآگاهی ها، کم آگاهی ها و پایین بودن سطح فرهنگ عمومی مردم از جمله عوامل تخریب محیط زیست به حساب می­آید که می تواند زمینه سوء استفاده عده ای را در تجاوز به منابع خدادادی و سرمایه های ملی فراهم کند.

بقای نوع بشر و ارتقاء سطح زندگی ایجاب می­کند که انسان از رابطه صحیح با محیط زیست آگاه شده، آن را درک کند و ارزش ها و دیدگاه ها را برای حفاظت و بهبود کیفیت آن بپروراند و به طور فردی و گروهی در حل مشکلات زیست محیطی اقدام نموده و یا از بروز آنها جلوگیری کند. آموزش محیط زیست کوشش آگاهانه ای برای دستیابی جهانی به این هدف برای تمامی سنین و از طریق تمامی نظام های آموزش رسمی و غیر رسمی است و لذا اعمال آموزش های زیست محیطی و دیگر اقدامات برای حفظ محیط زیست الزامی است. در ایران که نسل جوان آن، درصد بالایی از جمعیت را تشکیل می دهد، آموزش محیط زیست به آنان می تواند تأثیر قابل ملاحظه ای در تقویت فرهنگ زیست محیطی برای رسیدن به اهداف توسعه پایدار داشته باشد. آشنایی جوانان و کودکان با علوم پایه زیست محیطی در مقاطع مختلف تحصیلی می تواند روحیه سازگاری و حفاظت از منابع طبیعی را در آنها تقویت کرده، و حس مسئولیت پذیری نسبت به محیط زیست را به صورت منطقی در آنها ارتقاء بخشد. از آنجا که معضلات زیست محیطی جهانی بوده و مختص به کشورهای توسعه یافته نمی­باشد لزوم توجه به این حوزه در کشور ما نیز احساس می­گردد.

آموزش در هر فرهنگی به صورت آموزش های رسمی و غیررسمی است و این بخشی از فرایند "فرهنگ پذیری" است. با توجه به این نکته باید متذکر شد که مسائل زیست محیطی را باید از مراحل فرهنگ پذیری کودک آغاز کرد. بنابراین نمی­توان به اهمیت و ضرورت آموزش و پرورش دانش آموزان توجه نداشت. به همین منظور با توجه به اهمیت آموزش های زیست محیطی در جهان کنونی و در نظر داشتن نقش مهم کودکان و نوجوانان برای ایجاد حس مسئولیت در آنها امری کاملاَ ضروری بوده و می­بایست همانند یک هدف مقدس به آن نگریست. در این راستا، فراهم بودن امکانات لازم از قبیل تدوین مطالب آموزشی زیست محیطی، ‌وجود محیط زیست سالم و از همه مهم تر داشتن آموزگاران مجرب و آگاه، زمینه شکل گیری اذهان دانش آموزان برای درک مفاهیم زیست محیطی و عمل به اصول اولیه حفاظت از محیط زیست را مهیا خواهد نمود. زیرا کودکان، نوجوانان و جوانان قشر آینده ساز جامعه هستند که با سرمایه گذاری مناسب بر روی آنها می­توان کیفیت جامعه را به نفع پیشرفت و توسعه تغییر داد. همانطور که ملاحظه می­شود توجه به قشر کودک، نوجوان و جوان در حال تحصیل در زمینه آموزش مسائل زیست محیطی دارای اهمیت زیادی می­باشد زیرا شخصیت آنان در این دوره شکل می­گیرد و  یک مرحله حساس برای توسعه و شکل دهی به عادات است و سال های میانی تحصیل به عنوان سال های تعیین کننده برای شکل دادن به نگرش مثبت در افراد محسوب می­شود. همچنین توجه به درک آگاهی های کودکان نسبت به مسائل زیست محیطی به محققان در برنامه ریزی های آموزشی کمک خواهد کرد.

با توجه به اهمیت حفظ محیط زیست بخصوص در منطقه آزاد کیش به دلیل محیط زیست شکننده و خاصیت گردشگری و نیز جاذبه های طبیعی گردشگری آن که جزئی از محیط زیست آن محسوب می گردد، با پیشنهاد سازمان منطقه آزاد کیش اقدام به اجرای طرحی با عنوان بررسی آگاهی و نگرش معلمان و دانش آموزان مقاطع تحصیلی مدارس آموزشی جزیره کیش برای تعیین نیازهای آموزشی زیست محیطی آنان گردید تا با بررسی آگاهی و نگرش زیست محیطی معلمان و دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی مدارس آموزشی این جزیره برنامه های آموزشی زیست محیطب برای آنان تهیه گردد.

نتایج بدست آمده از دانش آموزان ابتدایی نشان می دهد که دانش محیط زیست آنان در سطح متوسط است. همچنین نتایج بیانگرآن است که پایه تحصیلی، درآمد خانواده، شغل پدر و دسترسی به منابع اطلاعاتی نقش موثری بر دانش زیست محیطی آنان دارد. همچنین، نتایج بدست آمده نشان داد که دانش آموزان پایه پنجم در مقایسه با پایه چهارم از دانش بیشتری برخوردارند که با توجه به عدم وجود رابطه بین سن و دانش زیست محیطی می توان گفت تفاوت در دروسی که به دانش آموزان در پایه های چهارم و پنجم ارائه می گردد می تواند عامل این مسئله باشد. با این حال نتایج بیانگر این مطلب می باشد که رسانه های جمعی از قبیل رادیو، تلویزیون و پس از آن اینترنت و کتب غیردرسی در افزایش دانش دانش آموزان نقش بسیار موثری دارند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که میزان دانشی که دانش آموزان نسبت به محیط زیست دارند از منابع مختلف شامل مدارس، رسانه های گروهی، و کتب غیردرسی کسب می شود. بنابراین در برنامه ریزی برای آموزش آنان نسبت به حفظ محیط زیست باید به نقش مدارس و منابع مختلف کسب اطلاعات توجه داشت. از سوی دیگر، توجه به شرایط و وضعیت اقتصادی دانش آموزان نیز دارای اهمیت می باشد چرا که نتایج این مطالعه نشان داد که دانش آموزانی که در خانواده هایی با درآمد ماهانه پایین زندگی می کنند از دانش کمتری نسبت به مسائل زیست محیطی برخوردارند. دسته دیگری از دانش آموزان که نیازمند توجه بیشتری به مسائل زیست محیطی می باشند آنانی هستند که دارای پدرانی می باشند که در مشاغل نظامی مشغول به کاراند. با توجه به این که محل تحصیل و زندگی این نوع دانش آموزان خاص خود بوده و جدا از دیگران می باشد، لذا توجه به این گروه نیز حائز اهمیت می باشد.

 در رابطه با نگرش دانش آموزان راهنمایی و دبیرستان نتایج بیانگر این مطلب است که دانش عمومی زیست محیطی، هنجار­های اخلاق زیست محیطی، علاقه نسبت به محیط زیست و دسترسی به منابع تشویق کننده به حفظ محیط زیست بیشترین تاثیر را بر نگرش آنان نسبت به محیط زیست دارد. همجنین دانش عمومی زیست محیطی، هنجارهای اخلاقی نسبت به محیط زیست و منابع تشویق کننده به حفظ محیط زیست بر نگرش معلمان نسبت به محیط زیست موثر است، لذا برای تهیه برنامه های آموزشی مدارس می بایست به تاثیر تک تک این عوامل توجه داشت و برای بهبود آن تلاش نمود.

در پایان این طرح برنامه های آموزشی متناسب برای مقاطع تحصیلی مدارس و نیز آموزش معلمان در راستای ارتقاء آگاهی های زیست محیطی و رفتارهای سازگار با زیست محیط آنان ئهیه و ارائه گردید.

اینجا همه در فکر طبیعت و آهوان کیشند

در سال 1363 در پی بمباران های گسترده دشمن بعثی در جزیره خارک به همت مهندس هوشنگ ضیایی و با همکاری محیط بانان پر تلاش30 راس آهو زنده گیری و به مراورید خلیج همیشه فارس "کیش"  انتقال و رها سازی گردیدند. تعداد آهوان جزیره طبق سرشماری سال1373 به 250 راس  و طبق آخرین سرشماری در سال 1387 به بیش از 350 راس بالغ گردیده اند. در طی این سالها سازمان منطقه آزاد کیش با همیاری کیشوندان طبیعت دوست به حفاظت از این حیوان نجیب پرداخته اند. شکل گیری اداره محیط زیست و وجود محیط بانانی که مجدانه و شبانه روز در عرصه 90 کیلومترمربعی جزیره به حفاظت علمی و عملی طبیعت و حیات وحش مشغولند، پشتیبان محکمی برای حفاظت از این موجود زیبا بوده است که تجربه دیدار آن از نزدیک و به صورت آزاد هر گردشگری را به وجد می آورد.

در سالهای اخیر اقدامات انجام شده از سوی اداره محیط زیست جزیره و انجام مطالعات گسترده در راستای حفاظت زیست بوم دریایی و همچنین اکوسیستم خشکی نظیر "تهیه طرح جامع مدیریت سواحل و محیط زیست"و "زیست بوم شناسی سواحل"و "طرح مدیریت پسماند" با حضور اساتید ومحققان برجسته کشور در نوع خود بی نظیر می باشد. اخیر ا نیز با توجه به اجرای طرح های توسعه و جهت کمک به حفظ شرایط مطلوب زیستی برای آهوان، مطالعات و برداشت های میدانی با بهره گیری ازسیستم اطلاعات جغرافیایی برای تعیین دقیق پراکنش آهوان و زون بندی زیستگاه آنها انجام شده است. در این راستا  14زون اصلی شناسایی شده که جهت تغذیه بهینه آهوان، طرح افزودن آبشخورهای جدید در دستورکار قرار گرفته است. لازم به ذکر است که درحال حاضر تعدادی آبشخور به صورت پراکنده در سطح جزیره موجود است که همه روزه آب و علوفه آن توسط پیمانکار مربوطه تامین می شود. علاوه بر این با وجود کمبود زمین وسرعت طرح های توسعه ای، 100 هکتار زمین در بهترین منطقه جنگلی جزیره برای ایجاد پارک جنگلی انتخاب شده که هدف اصلی آن بهینه سازی وضعیت زیستی آهوان بوده و هم اکنون مطالعات راهبردی آن به پایان رسیده است. فرهنگ محیط زیستی و در صد مشارکت بالای کیشوندان در برنامه های محیط زیستی، در کشور بی نظیر می باشد. کما اینکه در مواقع  بروز حوادث خاص برای حیات وحش، اطلاع رسانی و همیاری آنها، رسیدگی سریع به موارد رخ داده را تسریع نموده است. در این خصوص همکاری باغ پرندگان در درمان اورژانسی آهوان نیز ستودنی است. در پایان ضمن تشکر از توجه و حساسیت مردم فهیم و اساتید محترم، اداره محیط زیست معاونت عمرانی سازمان منطقه آزاد کیش دستان یاریگر کلیه اساتید و پژوهشگران علاقمند طبیعت کیش را برای انجام مطالعات علمی و تحقیقاتی  و ارایه پیشنهادات سازنده به گرمی می فشارد.

ساختمان سبز یا جایگاه معماران در اصلاح الگوی مصرف

ساختمان سبز یا جایگاه معماران در اصلاح الگوی مصرف

مصیب شیرانی

با فرا رسیدن تا بستان و شدت گرفتن گرما میزان مصرف برق به اوج خود می رسد و گاه در اوج مصرف دچار قطع برق خواهیم بود با توجه به گرمای زیاد هوا بخش اعظم هزینه خانوار ها به بخش انرژی تعلق می گیرد زیرا  صرفه جویی و بهینه سازی مصرف انرژی و کاربرد انرژی های پایدار در حال حاضر هیچگونه نقشی در فرهنگ ساختمانی کشور ندارد (مبحث 19 مقرارت ملی ساختمان) علاوه بر آن در ساخت و سازهای مسکونی بخش خصوصی ارقام به نسبت مهمی به زیان سایر موارد ضروری در ساختمان صرف تزیینات افراطی و بی اصالتی می شود که عمدتا بنام ابزار سازی مشهور است.

اگر شما سری به خانه های سنتی ساز گذشته زده باشید تابستان های با هوای مطلوب و با حداقل نیاز به سیستم سرمایش را تجربه نموده اید ولی چرا ساختمان سازی نوین این خصلت های نیکو را در خود ندارد. اگر شما به شهرهای مختلف کشور سری زده باشید و خانه های سنتی و تاریخی را دیده باشید به وضوح تفاوت آشکاری در طراحی و شیوه ساخت و ساز  و نوع مصالح بکار رفته در آنها می بینید معمار فهیم گذشته نیک می دانست که مسکن آدمی باید آسایش را برای ساکنین به همراه داشته باشد از این رو از عناصر اقلیمی نظیر جهت باد, زاویه تابش خورشید , نوع خاک و...  در طراحی خود به خوبی استفاده می نمود و ماحصل کار,خانه ای بود که ساکنین بخوبی در آن احساس آرامش می نموند. از این رو طرح خانه ها در شهرهای مختلف و حتی محل های مختلف به دلیل شرایط اقلیمی و توپوگرافی بر خلاف امروز بسیار متنوع و متفاوت ولی همساز با اقلیم بود.  ولی در شرایط کنونی چند اتفاق مهم افتاده است اول اینکه در بسیار از نقاط مهندسان محاسب که کمترین توجه را به مسایل معماری و معماری اقلیمی  دارند و بیشتر ذهن محاسباتی دارند جایگزین معماران شده اندو خود نقش معمار را نیز بازی میکنند خوب به طبع نباید انتظار داشت تامین آسایش ساکنین که دغه دغه معمار است توسط مهندس سازه فراهم گردد.  از این رو در جهان کنونی توجه به ساخت و ساز در قالب ساختمان سبز اهمیت ویژه ای پیدا نموده است , و با شدت یافتن مشکلات زیست محیطی آن، به دانش بومی در عرصه های معماری و غیره توجه خاصی مبذول شده  وبرای جلوگیری از برخورد های متعصبانه با نام های معماری پست مدرن و نوگرا و یا معماری سبز  الگو های  معماری سنتی  رونق دوباره یافته اند از این رو توجه به آدمی و محیط مسکون و تامین آسایش  او با کمترین هزینه در بلند مدت دغدغه اصلی طراحان است  اما معمار ی سبز و یا ساختمان سبز چیست؛ استفاده از طبیعت بادوام و منبع مواد با کفایت و تکیه بر خورشید برای استفاده های گرمایی و نیروی برق و روشنایی روزانه و دوباره استفاده کردن از ضایعات و منابع دیگر.  که بیشتر از طبیعت الهام می گیرد, جهان طبیعت قلمرویی است روحانی که نسبت به همه چیز برتری می یابد.نخست شخص و بعد جامعه این عقیده بولوزوف است. او عقیده دارد ما باید هر دو گروه را مجبور سازیم که موافق حقایق زندگی در جهان باشند.

از این  رو ساختمان ها بیشترین قرابت را با محیط طبیعی پیرامون خود دارند به گونه ای که  گاهی جزی از اجزایی محیط می شوند. اغلب از ساختمان سبز تعبیر به ساختمانی می شود که اثرات منفی آن بر روی محیط اطرافش کم باشد. هدف از ایجاد ساختمان های سبز بهبود یافتن آب و هوا و جلوگیری از اثرات منفی ساخت و ساز بر محیط زیست است.

 ولی در کشور متاسفانه و بررسی اقلیم و صرفه جویی و بهینه سازی مصرف انرژی و کاربرد انرژیهای پایدار در فرهنگ ساختمانی وجود ندارد. به عنوان مثال کافی است در تابستان برق خانه به مدت 2 ساعت قطع شود آنگاه دیگر خانه ها به دلیل عدم رعایت مسایل عایق سازی و مبحث 19مقرارت ملی ساختمان دیگر محل آسایش نیست. از این رو  ضروری است که معماران بکوشند به جای دنباله روی در سلیقه عامیانه و بازاری پسند ذوق و سلیقه عمومی را در جهات سازنده و مفید اجتماعی هدایت کنند. معماران می توانند به مردم بباورانند که طرح های اقلیمی و زیست محیطی کمتر از تزیینات رایج کنونی زیبا نیست.از طریق معماری می توان جامعه را از مطلوبیت و ارزش فراوان اقتصادی وزیست محیطی انرژی هایی که به نام های بی زیان و آرام و ... مشهور شده مطلع کرد. 

همچنین ارزش های معماری سنتی و سنت ارزش های زیست محیطی معماری سنتی ایران  را که الگو ساختن ایستگاه فضای در کره ماه می باشد را دوباره باز شناساند. و یا حداقل در ساخت و ساز  مبحث 19 مقرارت ملی ساختمان رعایت شده و مورد توجه معماران و مسئولین شهر سازی قرار گیرد.

 کارشناس ارشد منابع طبیعی و محیط زیست

جز خشکسالی، آیا بی تدبیری مدیران در خشکاندن زاینده رود نقش داشته است؟// مصیب شیرانی

شوشان: با توجه به  اخبار منتشره برخی افراد حقیقی و حقوقی استان اصفهان در خصوص مشکلات پیش آمده برای زاینده رود که اقدامی فرا فکنانه و بدور از دیدگاه کارشناسانه و کاملا سیاسی بوده است، لازم است برای روشن شدن حقایق مطالبی به عرض مخاطبان رسانده شود.

در حالی که متوسط حجم کل آب سالانه چهار محال بختیاری رقمی در حدود 10 میلیارد متر مکعب است، در سالهای آتی به علت پدیده گرمایش زمین، مقدار آن رو به کم شدن خواهد بود و در سال‌های اخیر تقاضا برای آب به‌علت رشد نسبتاً بالای جمعیت، توسعه کشاورزی، شهرنشینی و صنعت انتقال آب به یزد و کاشان و نایین و.... ، متوسط سرانه آب قابل تجدید حوضه کارون و زاینده رود را تقلیل داده است.  ارقام متوسط سرانه آب کشور در سال‌های آینده به مفهوم ورود ایران به مرحله تنش آبی از سال 1385 و ورود به حد کم آبی جدی در سال 1415 شمسی خواهد بود. در نهایت باید نسبت به هشدار مشترک سازمان برنامه و بودجه و سازمان ملل متحد مبنی بر اینکه “ در سه دهه اخیر استحصال آب شیرین از رودخانه ها ، جویبارها ، سفره های آب زیر زمینی و سایر منابع چهار برابر شد است واکنش منطقی نشان داد. واکنش منطقی عبارت از احداث پی در پی سد و انتقال آب از این حوضه به آن حوضه نیست ؛ واکنش منطقی عبارت است از استفاده  شیوه های مناسب استحصال و بهره برداری آب موجود در هر منطقه است که کارایی بالای داشته  باشند. در مورد کشاورزی استفاده از گونه های مناسب با اقلیم منطقه و  اصلاح الگوی کشت و بدور از نگاه سود جویانه  و مهمتر از همه صرفه جویی در مصرف آب  لازم و ضروری است.

به‌رغم محدودیت منابع آب و توزیع نامناسب زمانی و مکانی آن در کشور، استفاده از این منابع باارزش و غیرقابل جایگزین از کارآیی مطلوبی برخوردار نبوده و راندمان آن بسیار پایین است. میزان کارآیی مصرف آب بخش کشاورزی حدود 30 درصد محاسبه می‌شود. در بخش مصارف شهری صرف‌نظر از مصارف بی‌رویه شهروندان، به دلیل فرسودگی شبکه‌های توزیع داخل شهرها میزان اتلاف تا حدود 30 درصد برآورد می‌شود. مجموعه مشکلات فوق از اتلاف شدید منابع محدود آب کشور حکایت دارد. از این‌رو، به‌منظور مقابله با بحران کمبود آب، اتخاذ رویکردها و سیاست‌های نوین از سوی دولت برای جلوگیری از تخریب روزافزون این عنصر حیاتی ضروری است.

برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی یکی دیگر از چالش‌های اساسی کشور می‌باشد

برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی به همراه خشکسالی‌های اخیر در چند سال گذشته در مناطق خشک کشور نظیر کرمان موجب نشست شدید سطح خاک و آسیب‌های جدی بر بخش کشاورزی شده است و همزمان با این بهره‌برداری‌ها، سفره‌های آب زیرزمینی در بسیاری از مناطق در نتیجه نفوذ آب‌های شور مورد تهدید جدی قرار گرفته و از حیز انتفاع خارج شده‌اند.

عوامل عمده تهدیدکننده منابع آبی  حوضه کارون و زاینده رود

سه عامل عمده افزایش جمعیت و شهرنشینی، توسعه صنعت و کشاورزی، انتقال آب به حوضه های داخلی نه تنها نیاز به مصرف آب به‌ویژه آب‌‌های شیرین را افزوده‌، بلکه زمینه‌های نقصان کیفیت و آلودگی شدید منابع آبی  این حوضه را هموار کرده است. شهرنشینی سریع و گسترش فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی از طریق دفع پساب‌های کشاورزی، صنعتی و فاضلاب‌های خانگی در مناطق فاقد سیستم‌های جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب از دلایل اصلی آلودگی آب‌های کشور محسوب می‌گردند.. با توجه به شتاب روزافزون فعالیت‌های مختلف در  این حوضه، در این بخش به‌طور خلاصه تعدادی از مؤلفه‌های اصلی اثرگذار بر محیط زیست و منابع آبی حوضه کارون و زاینده رود مورد بررسی قرار می‌گیرد.

الف) توسعه شهرنشینی

رشد سریع جمعیت در چند سال اخیر بستر‌های لازم برای توسعه شهرنشینی و تمرکز جمعیت در بخش‌های خاصی از کشور را فراهم نمود. این تمرکز جمعیت در نواحی شهری در حالی صورت می‌گیرد که بسیاری از شهرها فاقد زیربناهای لازم برای پاسخگویی به نیازهای جمعیت می‌باشند. این پدیده تبعات مخرب زیادی بر محیط زیست شهرها به‌ویژه کلان‌شهرهایی نظیر تهران و اصفهان بر جای گذارده است. این آثار در ابعاد گوناگونی بروز نموده و بحران‌های زیست محیطی مختلفی را به همراه داشته است. اغلب شهرهای استان اصفهان و ازانجمله شهر اصفهان به دلیل عدم برخورداری از یک آینده‌نگری و فقدان سیستم مستقیم و مستمر کنترل و هدایت رشد آن‌ها، در دهه‌های گذشته با رشد شتابانی مواجه بوده‌اند. مدیریت‌ها و طرح‌ریزی‌های شهری نیز بیشتر به پردازش چهره ظاهری شهر تأکید داشته و قوانین مصوبه نیز عمدتاً حدود و ثغور فعالیت‌ها را تنها در بعد فیزیکی مشخص کرده است.

رشد سریع شهرنشینی در استان اصفهان، مانع از اتخاذ تدابیر لازم برای حفاظت از محیط زیست شهری به‌طور عام و منابع آبی استحصالی از حوضه کارون و زاینده رود(چهار محال بخیاری) به‌طور خاص شده است. ضعف این اقدامات کاملا مشهود بوده و ابعاد این مخاطرات هر روز گسترده‌تر می‌گردد. بنابراین، چنانچه تدابیر لازمی در این مورد اتخاذ نگردد و با توجه به کمبود منابع آب کشور در نتیجه خشکسالی‌ها و تغییر الگوهای زندگی می‌تواند زمینه‌ساز بحران‌های جدی در کشور باشد. دراین میان انتقال آب زاینده رود به یزد وکاشان  و نایین را نیز در تشدید بحران نقشی مضاعف داشته است. این در حالی است که در چندین سال گذشته بارها  توسط متخصص با انتقال اب بین حوضه ای شدیدا مخالفت شده است.

ب) توسعه صنعت

رشد سریع صنایع در کشور ناشی از ضرورت تأمین نیاز به اشتغال جمعیت رو به رشد به‌ویژه در مناطق شهری بوده است، به گونه‌ای که بسیاری از مراکز و واحدهای صنعتی در حاشیه  اصفهان مستقر شده اند و دومین استان  از نظر تعداد واحد های صنعتی در کشور می باشد(استان تهران، اصفهان و خراسان به بیشترین واحدهای صنعتی کشور را تشکیل می‌دهند) که ، در خلال صنعتی شدن اصفهان ملاحظات زیست‌محیطی کمتر مورد توجه قرار گرفته و این روند بیشتر متأثر از مؤلفه‌های اجتماعی، اقتصادی و گاه سیاسی بوده‌اند این رویکرد باعث ازدحام صنایع در اصفهان گردید، که این پدیده به‌نوبه خود مشکلات زیست‌محیطی عدیده‌ای را در پی داشته و تبعات فعالیت‌های آن‌ها، به بهای تخریب محیط زیست به‌طور عام و تهدید منابع آبی به‌طور خاص میسر شده است.

جدول - توزیع کارگاه‌های صنعتی ده نفر کارکن و بیشتر به تفکیک استان در سال 1379

درصد     تعداد کارگاه         نام استان

34/16    1830                   اصفهان

55/0      62               چهارمحال و بختیاری

مأخذ: آمارگیری از کارگاه‌های کشور، نتایج آمارگیری کارگاه‌های صنعتی 10 نفر کارکن و بیشتر 1379، مرکز آمار ایران 1380

با توجه به این‌که هر مترمکعب فاضلاب تصفیه نشده می‌‌تواند 40 مترمکعب آب پاک را آلوده نماید، با توجه به رشد نسبتاً سریع مصرف آب توسط صنایع، آلودگی منابع آب های سطحی و زیرزمینی پساب های فاضلاب شهری و صنعتی همواره زاینده رود را در معرض آلودگی قرار داده است .

ج) توسعه کشاورزی

نظر به این‌که کشاورزی یکی از عمده‌ترین بخش‌های مصرف کننده آب در کشور محسوب می‌شود، در صورت استفاده ناکارآمد از آب، از پتانسیل بالایی برای آلوده ساختن منابع آب سطحی و زیرزمینی کشور برخوردار است. همان‌طور که عنوان گردید بخش کشاورزی حدود 94 درصد مصرف آب کشور را به خود اختصاص داده است. با توجه به سطح گسترده اراضی کشور، استفاده ناکارآمد از منابع آب و نهاده‌های کشاورزی (کود و سم) می‌تواند از نظر کمی و کیفی منابع آبی کشور را در معرض تهدید جدی قرار دهد. دریک مقایسه براساس آمار منابع رسمی برداشت آب از منابع آب سطحی (کارون و زاینده رود و سرشاخه های آن ) بالغ بر 195 میلیون متر مکعب   دراستان چهار محال بختیاری می باشد(1%درصد آب حاصله از استان) و این در حالی است که برداشت آب  منابع سطحی آب(زاینده رود) تنهاد در بخش کشاورزی در استان اصفهان 1.3 میلیارد متر مکعب می باشد. لذا فقدان مدیریت مصرف آب از عمده‌ترین عوامل افت کمی و اتلاف منابع آب محسوب می‌گردند. میزان کارآیی مصرف آب در بخش کشاورزی به‌طور متوسط حدود 30 درصد محاسبه می‌شود با توجه به محدودیت منابع آب کشور و اثر مستقیمی که بر سلامت شهروندان و به‌طور کل توسعه کشور دارد، بهینه‌سازی مصرف آب و سایر نهاده‌های کشاورزی جهت نیل به توسعه پایدار و درخور از اهمیت اساسی برخوردار است. غفلت و بی‌توجهی به آن با توجه به نیاز روزافزون به منابع آب در آینده نزدیک می‌تواند حوضه کارون و زاینده رود را با بحران و تنگناهای جدی مواجه نماید.

 در یک جمع بندی عوامل بحران آب در اصفهان (حقایق موجود)

1- به دلیل رشد  و توسعه بدون برنامه ریزی شهری و  انتقال آب به یزد ((شهر یزد (شامل سی شهر و 200 روستا)- کاشان- نایین و.....( این در حالی است که حجم کل آب حوضه کارون و زایند رود همواره ثابت بوده و خواهد بود)

2-توسعه صنایع خارج از توان و ظرفیت اکولوژی رودخانه زاینده رود (رتبه دوم از نظر تعداد صنایع در کشور)

3- توسعه کشاورزی و با کارای مصرف آب پایین (: اصفهان از لحاظ سطح زیر کشت محصولات سبزی و صیفی دارای رتبه دوم کشور است  نقل از مدیر باغبانی جهاد اصفهان.)

حال اگر مسئولین سیاسی استان اصفهان از کارشناس و متخصصین در مدیریت بخش آب و کشاورزی به جایی مدیران غیر متخصص سیاسی  بهره گرفته و  و تنها 10 در صد کارایی  مصرف آب کشاورزی را بالا ببرند (10% *1.3 میلیارد متر مکعب) عددی حدود 130 میلیون متر مکعب یعنی دو برابر حداکثر حقابه  تالاب گاوه خونی(10 تا 60 میلیون متر مکعب به نقل از مدیرعامل شرکت آب منطقه ای اصفهان) در سال در رودخانه زاینده رود جریان می یابد. و حتی در خشکسالی ها نیز زاینده رود نمی خشکید. فلذا نتیجه بی تدبیری مدیران در سالها گذشته را نباید به گردن بهره بردارن  بالادست (چهار محال بختیاری) که درصد کمی از آب تولیدی خود را مصرف میکنند انداخت  و به بهای صرف میلیاردها دلار بودجه مملکت در انتقال آب بین حوضه ای و مشکلات متعدد  اجتماعی در حوضه کارون و تبعات بی آبی در استان خوزستان، توسعه نیافتگی و عقب ماندگی در چهار محال بختیاری و تخریب اکوسیستم زیبای زاینده رود ومحیط زیست گاوه خونی و با فرا کنی سوء مدیریت مدیران آب اصفهان و سود جویی در تعریف پروژه های که دارای توجیه اقتصادی و فنی و زیست محیطی نبوده توجیه نمود. شاعر درد آشنای استان، بهمن رافعی چه نیکو گفته:

کنار چشمه نشسته اند وتشنه است کامشان    فرانشین قله اند وخالی است جامشان

مهندس مصیب شیرانی  

کارشناس ارشد منابع طبیعی و محیط زیست (گرایش مدیریت آب)

بررسی مختصری در مورد کشند سرخ

 Red tides[1]رد تاید) کشند سرخ- جزر و مد سرخ) یک پدیده طبیعی است. پدیده کشند سرخ توسط پلانکتون‌ها به وجود می‌آید.

 تولید مثل سریع گونه‌هایی از پلانکتون های گیاهی را شکوفایی جلبکی (bloom) می‌نامند در اثر حضور  رنگدانه‌هایی که در این سلول‌های جلبکی وجود دارد رنگ آب تغییر می کند. تغییر رنگ آب بصورت قرمز، زرد، نارنجی، قهوه‌ای، سبز، ارغوانی دیده شده و گاهی بوی بدی نیز به مشام می‌رسد

عوامل موثردر بروز کشند سرخ

عوامل انسانی - غنی شدن آبهای ساحلی (یوتریفیکاسیون)-پساب صنعتی-ضایعات کشاورزی-پسابهای خانگی

عوامل محیطی: دمای سطحی اقیانوس-شوری-مواد غذایی-جریانات دریایی- وجود ویتامین ها- باد و طوفان- بارش باران با افزایش جریان مواد مغذی ورودی به دریا باعث شکوفایی جلبگی می گردد.

گونه جلبک شکوفا شده در خلیج فارس  Cochlodinium polykrikoides بوده که دارای 3 مشخصه است:

1-  Mixotrophاست 2- شنا می کند 3- ماده ژلاتینی ترشح می کند

فرایند عملکرد:

با نوع تغذیه بیگانه خواری و شنا کردن به تغذیه و حذف فیتوپلانکتونها و حتی  زئوپلانکتونهای کوچک می پردازد؛

با ترشح ماده ژلاتینی آب را کدر کرده، امکان رسیدن نور به سایر فیتوپلانکتونها را از بین می برند.

تأثیرات: 1- تغییرات میزان اکسیژن و گاز کربنیک2- مرگ و میر انبوه ماهیان و آبزیان3- انسداد آبگیرهای دریایی- آب شیرین کن3- توقف و لطمه به فعالیتهای پرورش آبزیان4- توقف فعالیتهای گردشگری5- مرگ و میر دیگر موجودات مانند پرندگان دریایی- پستانداران دریایی مانند دولفینها       6 - ورود توکسین به آب دریا7- مسمومیت آبزیان و غذاهای دریایی – مرگ و میر انسانها

از کجا آمده؟

•          سیست (تخم محافظ دار و مقاوم) جلبک از خارج از خلیج فارس آمده؛

•       زمانی سیست ها شکوفا می شوند که مواد مغذی مورد نیاز از منابع  دریایی یا خشکی(جریان رودخانه بعد از بارندگی باعث تشدید ورود مواد مغذی و شکوفایی میگردد) در اختیار قرار گیرد.

روشهای کنترل و مقابله

      فاقد اثر بر روی سایر موجودات آبزی باشد

      به سادگی قابل اجرا باشد

      ارزان باشد

      رس

      NaOCl تولید شده در اثر الکترولیز آب دریا

      مژه داران

      تاژکداران انگلی

      باکتریها

      ویروسها

اطلاعات بیشتر

v     عوامل موثر در بلوم ها در آبهای اقیانوسهای جهان

( اصول اثبات شده)

•          انباشت ریزمغذیها عامل اصلی ایجاد HAB    است

•          بلوم در آبهای شیرین وابسته به میزان فسفر و سلیس می باشد.

•           بلوم در آبهای دریایی وابسته به میزان نیتروژن می باشد .

•           اما براساس مطالعات اخیر بلوم در ابهای اکثر مناطق دریایی وابسته به میزان آهن میباشد.

•          در خلیج فارس  هنوز مشخص نشده است کدام  ریز مغذی  (نیتروژن یا فسفر یا آهن ..)عامل تعیین کننده در بلوم جلبکی است .

•          90درصد آبهای اقیانوس ها معمولا از نظر تولید اولیه به علت کمبود ریز مغذی ها فقیر می باشند .

•          تمام تولید ماهی در در 3درصد آبهای  اقیانوسی جهان حاصل می شود.

•          درشمال اقیانوس آرام برای رشد فیتو ها و  افزایش تولید اولیه بر روی اقیانوس آهن اسپری می کنند .

•          چهار دلیل ثابت شده برای  فراوانی ریزمغذیها در مناطق دریایی و اقیانوسی

•     1)پدیده upwelling باعث بالا آمدن  ریز مغذی ها از کف دریا به سطح آب و بلوم پلانکتونی می شود .(مانند دریای عرب و دریای عمان و سواحل کشور پرو)

) حجم زیادی از ریزمغذی ها ی بر اثر فعالیت های کشاورزی در خشکی ها جمع شده و بر اثر باران و آبهای سطحی به دریاها وارد می شوند .(مانند دریای خزر و دریای سیاه  این شرایط معمولا در مناطق معتدل و پر باران حاصل می آید)

3)در مواردی بر اثر فعالیت های زمین درکف دریا (آتشفشان- زلزله) امکان انحلال موادی چون اهن و ترکیبات معدنی در اب وجود دارد

v     بررسی علل احتمالی بلوم  جلبکی اخیر در خلیج فارس  (از جاسک تا کیش)

 به علت عدم مونیتورینگ دقیق و به روز منطقه تنها می توان براساس  مطالعات علمی و شواهد میدانی  فرضیاتی در این مورد ارایه نمود .

 فرضیه اول: ورود حجم فراوان ریزمغذیها به دلیل ورود آلودگی از  منطقه ساحلی بندر عباس.

 فرضیه دوم:ورود حجم فراوان ریزمغذیها به دلیل      upwelling که هر ساله در سواحل شرقی دریا ی عمان صورت می پذیرد. و باعث مرک ومیر فراوان ماهی وتراکم فراوان نوترینت ها و  بلوم پلانکتونی می شود.

 در تمام مقالات این منطقه را از مناطق اصلی upwelling در دنیا معرفی نموده اند.

 فرضیه سوم: ورود حجم فراوان ریزمغذیها به دلیل  فعالیت های زمین شناختی.

( مانورها و انفجارات....)

در ایران دعوا بوجود امده در ماه اخیر نه برای حل مشکل کشند سرخ  بلکه فقط برای دریافت بودجه 3.5 میلیاردی بود که شیلات برنده نهایی دعوا  شد.؟؟؟؟؟